Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 7 „Przekrojowych” tekstów oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
O tym, jak nazwać życie pod gołym niebem.
2017-09-01 10:00:00

Na wolnym powietrzu

Yōshū (Hashimoto) Chikanobu „Możni wypoczywający w wieczornym chłodzie” (1887)/ zbiory Met Museum
Na wolnym powietrzu
Na wolnym powietrzu

Lubię czytać słowniki. A najbardziej lubię znajdować słowa, których nie da się prosto przetłumaczyć. Żeby je wyjaśnić, trzeba opisać szerszy kontekst, czasem opowiedzieć historię, uruchomić wyobraźnię. „Utepils” mówią Norwegowie, żeby opisać przyjemność picia piwa na zewnątrz, pod gołym niebem, w pierwszy ciepły dzień roku. O tej porze bardziej może się przydać słowo „peiskos” - związane z radością i przyjemnością, jakie daje siedzenie przy ognisku. Oba wyrazy znam dzięki The Positive Lexicography Project, słownikowi tworzonemu przez Tima Lomasa, brytyjskiego psychologa, który zbiera niezwykłe terminy dotyczące dobrostanu. I oba bliskie są kolejnemu wyrazowi, wymyślonemu podobno przez pisarza Henryka Ibsena: „friluftsliv”. W wierszu „Paa Vidderne” („Na szczytach gór”) pisał: „...jestem wolny!/ W samotnym „pieskim rogu”,/ Mój obfity połów, wezmę/ Tam, gdzie jest ognisko domowe, i stół,/ I friluftsliv w moich myślach”.

„Friluftsliv” to dosłownie „życie na wolnym powietrzu”. Ale to także życie  w harmonii z naturą, jej rytmem. I tak, używają go Norwegowie, u których bywa znacznie chłodniej niż w naszej szerokości geograficznej (temperatura za moim oknem spadła w ciągu ostatniej doby prawie o dziesięć stopni). Tłumaczą, że nie da się zrozumieć, o co dokładnie chodzi, jeśli się nie wyjdzie z domu, nie pójdzie na długi spacer, nie spędzi przynajmniej kilku godzin pod gołym niebem, nie poczuje na skórze wiatru, słońca i wilgoci.

Do tego, żeby odłożyć telefon i laptop, i ruszyć się z krzesła, zachęcają też lekarze z sąsiedniej Szwecji. Anders Hansen i Carl Johan Sundberg w książce „Projekt zdrowie” piszą, że każda godzina aktywności fizycznej przedłuża życie o dwie do pięciu godzin. Ale nie zmuszają od razu do wyczynowego sportu i bicia rekordów: „Jak dużo ruchu powinieneś zażywać profilaktycznie, by znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowań na różne choroby? Odpowiadamy natychmiast: wystarczy pół godziny szybkiego spaceru dziennie”. Ci, którzy zdecydują się wyjść z domu na dłużej, mogą poznać smak innego norweskiego trudnego do przetłumaczenia słowa: „gjensynsglede”. To radość ze spotkania kogoś, kogo się dawno nie widziało.

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!