Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 7 „Przekrojowych” tekstów oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
Powstanie największej pustyni świata to sprawka człowieka, głosi nowa teoria.
2017-03-21 15:00:00

Pasterze na Saharze

Sahara, Algieria (JAXA/ESA)
Pasterze na Saharze
Pasterze na Saharze

10 tysięcy lat temu największa pustynia świata nie była wcale pustynią, a zieloną krainą pełną jezior i rzek. Znajduje to potwierdzenie zarówno w pracach wykopaliskowych, jak i w obserwacjach satelitarnych. Wysychanie Sahary rozpoczęło się ok. 8 tys. lat temu. 5 tys. lat temu olbrzymi teren był już niemal zupełnie pozbawiony wilgoci i wegetacji.

Wedle powszechnie przyjmowanej dziś teorii Sahara wyschła, ponieważ monsuny, czyli sezonowe wiatry, które zasilały ją w wilgoć, osłabły. Zjawisko to miałoby mieć związek ze zjawiskiem precesji, czyli powolnej wędrówki osi nachylenia Ziemi.

Teraz jednak pojawiło się inna próba wyjaśnienia wyjałowienia Sahary. David Wright z Narodowego Uniwersytetu w Seulu uważa, że za wyschnięcie tego olbrzymiego obszaru (30 razy większego niż Polska) odpowiedzialni są ludzie. Właśnie ok. 8 tys. lat temu neolityczne społeczności pasterskie znad Nilu rozpoczęły wędrówkę na zachód. Wedle Wrighta zaburzyło to delikatny ekosystem tego rejonu. Kiedy zwierzęta wyjadały roślinność, grunt stawał się optycznie jaśniejszy, odbijał więcej słonecznego światła, ocieplając powietrze. To spowodowało osuszanie się terenu oraz wpłynęło na częstotliwość występowania monsunowych deszczy. Z tego wyniknęło kolejne obumieranie wegetacji, co jeszcze bardziej zmniejszyło opady – i tak dalej.

Wright zdaje sobie sprawę, że teoria ta wymaga jeszcze potwierdzenia, ale wierzy, że takowe uzyska wwiercając się pod pustynne piaski i pobierając próbki z miejsc, gdzie ongiś występowały jeziora, a także zbierając więcej danych na temat działalności ludzkiej na terenie dzisiejszej Sahary w okresie neolitu. Naukowiec uważa, że dokładne zbadanie tej tematyki jest szalenie istotne. Pustynnieją dziś olbrzymie tereny: m.in. Afryka, zachodnie Stany Zjednoczone, Hiszpania, okolice Morza Kaspijskiego, Australia.

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!