Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Już jest – nowy „Przekrój”, a w nim jak zwykle dużo wszystkiego! Piszemy o bliskich nam wartościach, dalekiej Japonii i jeszcze dalszej Wenus. Rozmawiamy z dziećmi i mądrymi dorosłymi, przyglądamy się snom i fraktalom. Wiosenny "Przekrój", jak można go nie kupić?

Kup numer wiosenny

Przekrój
Krótką historię wynalazku przedstawia
2021-03-19 09:00:00

Alfabet Braille’a

zdjęcie: Ralph Aichinger/Flickr
Alfabet Braille’a
Alfabet Braille’a
Czyta się 2 minuty

Pomysłodawcą alfabetu był Francuz Louis Braille, który jako trzylatek zranił sobie oko w warsztacie ojca. Doszło do zakażenia, a po dwóch latach do obuocznej ślepoty spowodowanej – jak podpowiada współczesna medycyna – współczulnym zapaleniem oka. Chłopiec poznał tradycyjny alfabet przez dotyk, z kształtu liter, które stworzono z wbitych w deskę gwoździ. W szkole dowiedział się od emerytowanego oficera Charles’a Barbiera de la Serre o sposobie korespondencji używanym przez francuską armię do przekazywania rozkazów w ciemności, bez użycia słów. Metoda wojskowa opierała się na 12 punktach, które stanowiły reprezentację określonych dźwięków. To zainspirowało młodego Louisa do opracowania własnego systemu (opartego na literach), który później rozszerzył jeszcze na zapis matematyczny i nutowy. Chłopiec ukończył projekt alfabetu, mając zaledwie 16 lat – w 1825 r., ale za datę jego powstania uznaje się rok 1937, kiedy opublikowano drugie wydanie opisanych przez Braille’a zasad.

Podstawą alfabetu Braille’a jest sześciopunkt, zwany też znakiem tworzącym. Cały system to kombinacja wypukłych punktów, które są ułożone na polach złożonych z trzech rzędów i dwóch kolumn. Lewa kolumna to punkty ponumerowane umownie od 1 do 3, a prawa – od 4 do 6. System pozwala stworzyć 64 znaki. Podstawowa międzynarodowa baza to 25 znaków. Są też rozmaite kody – systemy zapisu przy użyciu znaków brajlowskich. Pismo integralne to zapis litera po literze. Istnieje także ortograficzne pismo skrótowe oraz notacje: muzyczna, matematyczna, chemiczna i fizyczna. Polską wersję alfabetu Braille’a, uwzględniającą znaki diakrytyczne, stworzyły zakonnice Elżbieta Róża Czacka i Teresa Landy (ich alfabet przyjęto w Polsce w 1934 r.). Dziś zaproponowany przez Francuza system jest wykorzystywany na całym świecie, a niewidomi za pomocą alfabetu Braille’a czytają książki, zapisy nutowe i rozwiązują zadania matematyczne.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Data publikacji:

Jan Pelczar

Dziennikarz Radia RAM. Współpracuje też z „Dużym Formatem”. Absolwent Polskiej Szkoły Reportażu. Z „Przekrojem” związany od zawsze. W dzieciństwie przerzucał u dziadków wszystkie roczniki. W życiu dorosłym uzależnił się od krzyżówek kolektywu Kaliber 45 i rysunków Raczkowskiego.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!