Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

„Przekrój” – poznaj nasze czułe struny!

Ta jesień jest pełna czułości! A już na pewno jest jej pełen jesienny „Przekrój”. W nowym numerze piszemy o tym, jak czułością zmieniać świat, a także o: mądrej edukacji, hologramach, grzybach (też tych, wiadomo których), dojrzałości i Inkach. Zastanawiamy się, czym jest prawda i jak opisać piękno. 196 stron do czytania przez trzy miesiące!

Kup numer na jesień

Jesienny „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do czytania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Tylko na stronie Przekroj.pl w niższej cenie. Sprawdź!

Przekrój
Lato, nareszcie lato! I cyk: góry, Mazury, Morze Bałtyckie i Morze Śródziemne. Zakyntos, zamki na ...
2018-07-11 08:00:00
Głos stoika

Letnia natura

„Wiosna (Kwitnące drzewa owocowe)”, 1873 r., Claude Monet/zbiory Met Museum
Letnia natura
Letnia natura

Lato, nareszcie lato! I cyk: góry, Mazury, Morze Bałtyckie i Morze Śródziemne. Zakyntos, zamki na urwiskach i wędrówki nad jeziorem. (A może nawet już przysłowiowe „snowboard w Sölden, adventure-club w Nowej Zelandii”). I komary, które tną. Urlop na łonie natury brzmi miło dla stoickiego ucha. To niby logiczne, ale dlaczego właściwie?

Czyta się 2 minuty

Niepostrzeżenie się jakoś tak zrobiło, że cywilizacja nasza stała się cywilizacją miejską. Poza miastem mieszka tylko co czwarty mieszkaniec UE i tylko 40% Polaków. Kultura nasza stała się miejskocentryczna, życie miejskie, miejska aktywność, ruchy miejskie – wszystko to okazało się ważnym, jeśli nie podstawowym punktem odniesienia. Są przecież tacy, którzy nawet urlop spędzają... w innym mieście. Można żyć bez zielonej trawki? Cóż, można. Ale czy będzie to w pełni stoickie?

Od samego początku mojej przygody ze stoicyzmem jestem przywiązany do jednej nieortodoksyjnej tezy. Uważam, że „zgodność z naturą”, która była tak ważna dla starożytnych stoików („żyj zgodnie z naturą”, „nic nie jest złe, co jest zgodne z naturą” i tak dalej) – jest dzisiaj pojęciem bardzo problematycznym. Powody są zbyt obszerne, by o nich tutaj mówić (generalnie „zgodny z naturą” to pojęcie albo wieloznaczne, albo znaczeniowo puste, albo wręcz... niebezpieczne), ale sprawiają, że nigdy nie tłumaczę stoicyzmu, zaczynając od słów „chodzi o to, by żyć zgodnie z naturą”.

Warto jednak nie przeholować. Nawet jeżeli zamazała nam się oczywistość – jak to mądrze mówią filozofowie – mocy normatywnej, jaką ma „zgodność z naturą”, to trzeba pamiętać, że kontakt z naturą, taki urlopowy, wyluzowany, wciąż ma zbawienne skutki dla naszej psychiki. Żaden argument filozoficzny nie podważy, że usiąść nad wodą jasną i czystą jest nie tylko przyjemnie, ale wspaniale i zbawiennie dla duszy. Mówi się, że nie było nas, był las, nie będzie nas, będzie las. Marek Aureliusz przytakiwałby. Ale podkreślmy też parafrazę: życie warto ułożyć tak, by był w nim czas – na las.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Stoicyzm to stałe napięcie albo przynajmniej gotowość do niego, wieczna mobilizacja, by nie powiedzieć wprost, że walka. Metafory militarne, sportowe, wezwanie do ciągłych ćwiczeń są głęboko zapisane w stoickiej tradycji. Trudno jednak oczekiwać od człowieka stałej gotowości i ćwiczeń na okrągło. Chwile odpoczynku, oddechu są niezbędne... a jakiż oddech będzie lepszy niż na zielonej trawce?

Kontakt z naturą, choćby z banałem szumiącego lasu, bezkresem morza, górskim majestatem, przypomina nam o całej masie rzeczy, o których łatwo zapomnieć w naszych mrowiskowych miastach i przed świecącymi prostokątami. Przypomina, że świat jest przestrzenny i szeroki, że jest w nim więcej miejsca, niż to nam się wydaje w chwilach zwątpienia. Niski sufit w domu z betonu to jeszcze nie jest wszystko, na co stać świat. Świat jest obszerniejszy, jest w nim więcej przestrzeni, tak tej liczonej w metrach kwadratowych, jak i tej nie całkiem dosłownej. Jest w nim więcej dróg, sposobów życia, wariantów i alternatyw. I czasem trzeba się gdzieś wyrwać, żeby o tym sobie przypomnieć. Połonina to przecież nie tylko rozległość przestrzeni. To także przypomnienie, że – jeśli kiedyś będzie trzeba – zawsze możemy „rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady”. I że tam też – mówiąc Markiem Aureliuszem – będzie można żyć dobrze.

Data publikacji:

Piotr Stankiewicz

Autor m.in. książki „Sztuki życia według stoików”, portalu stoickiego na Facebooku i bloga „Myślnik Stankiewicza". Związany ze stoicyzmem, z międzynarodowym zespołem „Modern Stoicism” i z Uniwersytetem Warszawskim. Nie pije, pisze.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!