Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Takiego numeru jeszcze nie było!

W zimowym „Przekroju” honorowym gościem jest szalona, nadprzyrodzona, wspaniała – ludzka wyobraźnia. Poza tym: szamanizm współczesny, starożytny i zwierzęcy. Jurodiwi i futuryści. Wstyd, który nas ogranicza, i ten drugi, który jest nam potrzebny. Rosja – ale ta prawdziwa. I specjalnie na nowy rok: żegnamy nawyki i szukamy ciszy w głowie.

Kup „Przekrój” na zimę!

196 stron do czytania przez trzy miesiące! „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do przeglądania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Zamów i ciesz się lekturą – tylko tutaj w niższej cenie. Sprawdź!

Przekrój
„W listopadzie obchodziłem »połówkowe urodziny« i zebrałem z tej okazji garść refleksji”. ...
2021-12-21 00:00:00
Głos stoika

Czas goni nas

„Młody mężczyzna czytający przy świecy”, pomiędzy 1600–1650 r., Matthias Stom, National Museum (domena publiczna)
Czas goni nas
Czas goni nas

W listopadzie obchodziłem pół-urodziny. A właściwie nie obchodziłem ich, ale zauważyłem, że minął ten punkt w kalendarzu. „Skończyłem” 38 i pół roku — od tego momentu jest już bliżej do 39. urodzin niż do 38. Nie ma co gadać, czas pędzi, obracają się planety, księżyc spiętrza przypływ.

Czyta się 10 minut

Żadna z konkretnych dat, które mijałem w życiu, nie przemawiała do mnie jakoś szczególnie, żadna nie wiązała się z psychicznym albo duchowym tąpnięciem. W pierwszym roku nowego tysiąclecia obchodziłem osiemnaste urodziny, jakiś czas później byłem „pięknym dwudziestoletnim”, a jeszcze potem byłem w „wieku Chrystusowym”. I było okej. Nie wywołuje we mnie emocji fakt, że za mniej niż półtora roku skończę 40 lat. Jakoś się już człowiek przyzwyczaił. Ale uwaga. Świadomość, że za mniej niż 11 lat skończę pięćdziesiątkę — to już dla mnie jest dużo.

Jak to właściwie działa? Z tym, co jest, jestem pogodzony. Nie mam problemu z tym, że dziś mam 38 lat. Nie mam też problemu z tym, co było. Leszek Kołakowski trafnie pisał, że żałujemy, że młodość mogła być inna, ale prawda jest taka, że nie mogła. Ale co z tym, co będzie? To jest inna rozmowa. Sięgnięcie w przód, niejako „ponad” spiętrzonym czasem najbliższym, to bardzo namacalne doświadczenie. Jestem w wieku, w którym dosięgam już myślą tych lat, w których krzywa życiowa nieuchronnie zacznie opadać.

Dlaczego to robi wrażenie? Czy to jest tak, że w wieku średnim człowiek wyzwala się z obietnicy nieskończoności, którą tak łudził się za młodu? Chyba nie, bo przecież nikt nie uważa, że będzie żył wiecznie — nawet młodzi tak nie myślą. Więcej, młodzi lubią myśleć, że trzeba „żyć mocno i umierać młodo”. Nieśmiertelność jest bajką, w którą nikt nie wierzy. A więc o co właściwie chodzi?

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Młodość to nie tyle obietnica nieskończoności, ile obietnica niepoliczalności. Kiedy jesteśmy młodzi, lat przed nami jest tak dużo, że one zlewają się, tracą swój sens. Są liczbami niejako astronomicznymi. Wszystkie gwiazdy są tak samo daleko — nikt z nas nie rozumie tak naprawdę i nie czuje, co to właściwie znaczy, że Wega jest oddalona od nas 25 lat świetlnych, a Betelgeza o 550. Tak wielkich odległości nie da się przełożyć na życie, na zmysły. One są de facto niepoliczalne. Analogicznie z zarobkami. Nikt z nas nie zrozumie na czym polega różnica między tym, że Lucas Hernandez zarabia w Bayernie 50 milionów złotych rocznie, a tym, że Robert Lewandowski zarabia 100. Niby dwukrotna różnica, ale obie liczby są tak niewyobrażalne, że w zasadzie nie wiadomo, czym się różnią. Podobnie młody człowiek myśli o życiu — czterdziestka i siedemdziesiątka są równie odległe i abstrakcyjne, więc zlewają się w jedno.

Wychodzenie z młodości, wchodzenie w wiek średni to utrata tego poczucia. Nie jesteśmy jeszcze starzy, ale nie da się już łudzić, że lata przed nami są nieprzeliczalne. One nie giną już w tej mgiełce, że „może kiedyś”. Nie. One się nagle konkretyzują, z żelazną konsekwencją. Dają się już policzyć na palcach — za 11 i pół roku będę miał 50 lat, za 21 i pół — sześćdziesiąt. Już nie „kiedyś”. Już blisko.

To „może kiedyś”, to istotna fraza. Bo tak to właśnie jest: dopóki jesteśmy młodzi, „może kiedyś” usprawiedliwia i rozlicza nas ze wszystkiego. Wszystko jeszcze możemy, wszystko się jeszcze może potencjalnie wydarzyć. W pewnym jednak momencie to „może kiedyś” niepostrzeżenie zmienia się w „teraz albo nigdy”. A jeśli nie „teraz”, to przynajmniej „w konkretnej, wyobrażalnej przyszłości”. Inaczej to się po prostu nie stanie. Z osobistej strony: polubiłem w covidzie chodzić po górach, chciałbym jeszcze zdążyć wejść na takie i takie szczyty. I super. Tylko że nie mam już niepoliczalnej liczby lat przed sobą. Nie mogę już marzyć, muszę planować. I to konkretnie: co, gdzie i kiedy.

Rzecz jasna ta świadomość jest potężnym bodźcem, by faktycznie zacząć działać. Co staram się robić.

I czego sobie i Państwu życzę w nowym roku 2022.

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!