pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca - 13 kwietnia udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie. Zapraszamy do czytania i słuchania audio z bieżącego numeru! Przeczytaj wiosenny numer

W związku z zamknięciem wielu punktów sprzedaży prasy, zapraszamy do kupienia papierowej wersji numeru wiosennego w cenie okładkowej, bez dodatkowych kosztów przesyłki. Kup wiosenny numer

Przekrój
Kiedy ostatnio odczuwaliście głęboką radość? Co sprawia, że wasze ciało i umysł wibrują? Nam ...
2020-03-20 10:01:00
zdrowe życie

Chrzęścić codziennie

Henri Matisse, „Taniec” (1909–1910), Ermitaż w Sankt Petersburgu; zdjęcie: domena publiczna
Chrzęścić codziennie
Chrzęścić codziennie

Kiedy ostatnio odczuwaliście głęboką radość? Co sprawia, że wasze ciało i umysł wibrują? Nam wszystkim – i samej sobie – przygląda się kulturoznawczyni Agata Sikora.

Czyta się 6 minut
Czyta Nina Harbuz

Para trzymająca się za ręce, skaczące z entuzjazmu dzieci, poszczekujące w zabawie psy, wybuch śmiechu przyjaciół przy stole, improwizowany taniec szczęścia. Cóż lepiej nadaje się na symbol zjednoczenia ludzkości niż ta „iskra bogów”, co wszystkich czyni braćmi? Jest dobra dla zdrowia, przyjazna środowisku, otwiera na innych – naprawdę trudno o mniej kontrowersyjne uczucie niż radość.

A jednak: jest „dzika”, „dziecinna”, „szalona”, a więc nie przystoi racjonalnemu nowoczesnemu podmiotowi. Wiele osób nie umie się spontanicznie cieszyć i – podobno – łatwiej im zidentyfikować gniew czy smutek niż właśnie radość. Poza tym jak w kraju rozbiorów, błota ­pośniegowego i spóźnionych pociągów poważnie traktować ludzi merdających do świata ogonem niczym Mr Peanutbutter?

W rewii melancholii, autodestrukcji i czarnego humoru, jakim jest kreskówka dla dorosłych BoJack Horseman, ten wiecznie entuzjastyczny zantropomorfizowany labrador uosabia płytkość kultu pozytywnego myślenia. Obowiązkowy uśmiech („Uśmiechaj się albo giń” – głosi tytuł książki Barbary Ehrenreich) prowadzi do wypierania smutku i medykalizowania żałoby, a także blokuje działania naprawcze – zamiast wspólnie domagać się politycznych zmian, ludzie indywidualnie celebrują magiczne myślenie (bo w końcu „wystarczy uwierzyć w siebie”). I tak radość pada ofiarą „okrutnego optymizmu” (według prof. Lauren Berlant to, czego się pragnie, okazuje się przeszkodą w osiągnięciu dobrostanu) – zapośredniczone przez rynek nierealistyczne wyobrażenia radości blokują możliwość jej przeżywania na co dzień.

I tu pojawia się pytanie: czy czytając pierwsze zdania tego tekstu (para trzymająca się za ręce, rozbrykane maluchy itd.), wyobrażaliście sobie siebie z Piotrkiem w rozklapciałych butach i przepalonym polarze w czasie sobotniej wyprawy do osiedlowego warzywniaka, zasmarkanych siostrzeńców skaczących po rozpadającej się ikeowskiej kanapie, Rafała ze zbyt dużym brzuszkiem w zgniłozielonej koszulce (jest kochany, ale nigdy nie umiał się ubrać) i Kasię dogorywającą po zarwanej nocy, którzy wybuchają śmiechem z waszego głupawego żartu w zawalonej brudnymi naczyniami kuchni? Czy radość kojarzy się wam z własnymi codziennymi doświadczeniami, czy jej obrazami z reklam i filmów? I czy umiecie ją przeżywać z ludźmi, z którymi nie łączą was intymne więzi?

Czytelniczko, Czytelniku,

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca - 13 kwietnia udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub załóż konto już teraz aby czytać i słuchać artykułów z bieżącego numeru!

Data publikacji:

Agata Sikora

Tropicielka paradoksów nowoczesności w światach wyobrażonych i codziennym życiu. Autorka książki „Szczerość. O wyłanianiu się nowoczesnego porządku komunikacyjnego” (w druku). Kolejne dochodzenie poświęciła kulturowym sprzecznościom liberalizmu (relacja ukaże się jesienią nakładem Wydawnictwa Karakter). Czasem myśli, że życie to sztuka interpretacji, a czasem: że interpretacja to sztuka przeżycia.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!