pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca – 20 czerwca udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie dla zalogowanych użytkowników. Zapraszamy do czytania i słuchania audio z bieżącego numeru! Przeczytaj wiosenny numer

W związku z zamknięciem wielu punktów sprzedaży prasy, zapraszamy do kupienia papierowej wersji numeru wiosennego w cenie okładkowej, bez dodatkowych kosztów przesyłki. Kup wiosenny numer

Przekrój
Ilu bogów, tyle wersji ich życia. Ale coś je łączy – dzieciństwo. Co sprawdził i opisał
2020-03-20 10:00:00

Bóg. Instrukcja tworzenia biografii

ilustracja: Karyna Piwowarska
Bóg. Instrukcja tworzenia biografii
Bóg. Instrukcja tworzenia biografii

Ilu bogów, tyle wersji ich życia. Ale coś je łączy – dzieciństwo.

Czyta się 9 minut
Czyta Weronika Nockowska

Bóg tradycji monotei­stycznych, będąc absolutnym i nieskończonym, nie posiada biografii. Taki Bóg nie ma dzieciństwa, nie dojrzewa, bo nie istnieje w czasie, lecz w wieczności. Nie posiada rodziców, od których byłyby zależne jego narodziny; rodzi się sam z siebie. Zresztą nie ma żadnego wyobrażalnego ciała. Zgodnie z logiką Bóg-Absolut nie powinien posiadać żadnych cech indywidualnych, nie licząc tych abstrakcyjnych, takich jak wszechwiedza, wszechmoc itd. Sakralna sztuka muzułmańska, najbardziej konsekwentna w takich rozpoznaniach, jest zdominowana przez bliskie abstrakcji mozaiki, geometryczne ornamenty, wzory, których piękno nie wywodzi się z tego świata.

Historia religii nie jest jednak historią jednego Boga i obfituje w niezliczoną ilość bogów i bogiń, których życie prawdopodobnie opowiadano sobie we wszelkich kulturach i czasach. Boskie życie wyobrażano sobie na wzór ludzkiego, choć z pewnymi znaczącymi korektami. Bogowie mogli nie umierać lub zmartwychwstać, ale na ogół kiedyś się rodzili, mogli posiadać dzieciństwo, które ujawniło wyjątkowość ich losu. Było ono zwykle pełne nadnaturalnych dokonań i heroiczne. Zresztą różnica między bogiem a herosem jest płynna. Agamemnon dla Homera był wodzem wojsk Achajów; przez Spartan był czczony jak Zeus. Jezus dla jednych jest jednocześnie sobą, Bogiem Ojcem i Duchem Świętym; dla innych – bohaterem ascetą, który przezwyciężył cierpienie i śmierć. W pewnym sensie każdy bóg jest bohaterem, a każdy bohater przekracza zwyczajne ludzkie ograniczenia.

Wielu badaczy wykazywało, że mitologie i legendy całego świata ukazują zdumiewające podobieństwa w przedstawianiu dziejów bogów i bohaterów w różnych kulturach. Nasuwa to przypuszczenie, że ludzka wyobraźnia we wszystkich epokach i czasach mogła przejawiać skłonność do tworzenia podobnej wzorcowej biografii.

Cudowne poczęcie

Czytelniczko, Czytelniku,

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca - 13 kwietnia udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub załóż konto już teraz aby czytać i słuchać artykułów z bieżącego numeru!

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!