Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 7 „Przekrojowych” tekstów oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową

Nauka

Czytaj
Monstra z morskiej otchłani
archiwum

Monstra z morskiej otchłani

Do czytania / nauka
Ryby głębin, monstra o groteskowych kształtach, o szerokich, najeżonych zębami paszczach opisywał w 1982 roku Andrzej Samek. W Europejskim Dniu Morza przypominamy archiwalny artykuł.  Przekrój

Czytaj
Inwazja z innej planety
Prawdziwa historia fake newsów

Inwazja z innej planety

Do czytania / nauka
O niesamowitym odkryciu ludzi nietoperzy na Księżycu, marsjańskich kanałach i „Wojnie światów” pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Kanibale kajzera
Prawdziwa historia fake newsów

Kanibale kajzera

Do czytania / nauka
Alianckie wymysły o „niemieckich przetwórniach trupów” najpierw zaszkodziły Niemcom, natomiast po pierwszej wojnie światowej – samym Brytyjczykom. Makabryczną historię w kolejnej odsłonie z cyklu „fake newsów” przedstawia Adam Węgłowski

Czytaj
Jeden milion vaquitas

Jeden milion vaquitas

Do czytania / nauka
Opublikowane właśnie przez ONZ streszczenie raportu Global Ecosystem Assessment (Ocena Światowych Ekosystemów) mówi, że w ciągu najbliższych kilku dekad wyginięciem zagrożony jest niemal milion gatunków zwierząt, roślin i grzybów. Mikołaj Golachowski
Czytaj
Wojownik tęczy
Darwin na haju

Wojownik tęczy

Do czytania / nauka
Długo przymierzałem się do tego tekstu. Od dawna wiedziałem, że powstanie, ale trochę się bałem. Bo jak opisać arcydzieło ewolucji? Postaram się powstrzymać od nadmiernych zachwytów, ale będzie ciężko. Oto Darwin na dopingu. Pisze Mikołaj Golachowski

Czytaj
Rocznica miesiąca – 2 maja 1519

Rocznica miesiąca – 2 maja 1519

Do czytania / nauka
500 lat temu w pałacu Cloux we francuskim Amboise zmarł Leonardo da Vinci. Już za życia uważany był za giganta. Podziwiano jego obrazy i plany, stał się inspiracją dla całych pokoleń artystów i wynalazców. Daleko jednak temu było do bałwochwalczego wręcz uwielbienia, jakim darzymy Leonarda dzisiaj. Adam Węgłowski
Czytaj
Pseudonaukowe odkrycia
Prawdziwa historia fake newsów

Pseudonaukowe odkrycia

Do czytania / nauka
Wszyscy chcemy poznać i dowiedzieć się więcej, niż są nam w stanie zaoferować nudni naukowcy – twardo stąpający po ziemi, kurczowo trzymający się faktów i dowodów. To jednak prosta droga do wejścia na autostradę do pseudonaukowego piekła! O „gigancie z Cardiff” i „człowieku z Piltdown” w kolejnym odcinku „Prawdziwej historii fake newsów” pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Dobry pretekst do wojny
Prawdziwa historia fake newsów

Dobry pretekst do wojny

Do czytania / nauka
Historia zna wiele przypadków, gdy za pomocą prowokacji i tajnych operacji – określanych dziś jako akcje przeprowadzane „pod fałszywą flagą” – powstają i rozprzestrzeniają się wiadomości wielce użyteczne dla propagandy kraju, który właśnie prze do wojny. Pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Hejt na Marię Antoninę
Prawdziwa historia fake newsów

Hejt na Marię Antoninę

Do czytania / nauka
Królowa Francji, żona Ludwika XVI, stała się ofiarą jednej z największych hejterskich kampanii w dziejach. To m.in. w efekcie kolejnych „fake newsów” koncentrujących się wokół jej osoby wybuchła we Francji rewolucja. O Marii Antoninie pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Google prawdę ci powie – Zwierzęta
Google prawdę ci powie

Google prawdę ci powie – Zwierzęta

Do czytania / nauka
Ile skrzydeł ma motyl? Ile palców ma koń? Jak pozbyć się komarów? Dlaczego pandy są zagrożone? Jaki kolor ma głodna pluskwa? Najczęściej wpisywane w wyszukiwarkę Google’a (albo wypowiadane na głos) pytania „Przekrój” postanowił zadać żywym ludziom. Komuś, kogo w zamierzchłych czasach nazywano autorytetami bądź ekspertami. Na początek pytania internautów o zwierzęta. Pytał i odpowiedzi słuchał Jacek Stawiany
Czytaj
Mordercy niewiniątek
Prawdziwa historia fake newsów

Mordercy niewiniątek

Do czytania / nauka
O Żydach, mordzie rytualnym oraz „Protokołach Mędrców Syjonu” w kolejnej odsłonie cyklu „Prawdziwej historii fake newsów” pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Rocznica miesiąca – 23 kwietnia 1564
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 23 kwietnia 1564

Do czytania / nauka
W angielskim Stratford-upon-Avon rodzi się William Szekspir. A przynajmniej tak się przyjmuje. Niepozbawione sensu wydaje się zatem pytanie, czy to na pewno człowiek urodzony 23 kwietnia 1564 r. był autorem wszystkich przypisywanych mu prawie 40 sztuk i półtorej setki sonetów? Pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Agenda katastrofisty – 2/2019
Agenda katastrofisty

Agenda katastrofisty – 2/2019
czyli wszystko może mieć straszne skutki

Kwartalnik / nauka
1 czerwca 4000 r. p.n.e. w okolicach dzisiejszej ukraińskiej Derejewki nad Dnieprem udomowiony zostaje pierwszy koń. O tej i innych historycznych ciekawostkach pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Czy pogoda pod psem? – 02/2019
Czy pogoda pod psem?

Czy pogoda pod psem? – 02/2019

Kwartalnik / nauka
Jakiej pogody możemy się spodziewać tej wiosny? Sprawdza Michał Brennek
Czytaj
Droga przez tęczę

Droga przez tęczę

Kwartalnik / nauka
Wszystko, co chcieliście wiedzieć o tęczy, ale baliście się zapytać. Narysował Marek Raczkowski, napisał Łukasz Kaniewski

Czytaj
Uparty jak mózg

Uparty jak mózg

Kwartalnik / nauka
Kiedy umysł ludzki już w coś uwierzy, trudno go od tego odciągnąć – fakty i logiczna argumentacja na wiele się nie zdadzą. Dodajmy do tego wybiórczą pamięć pełną nieprawdziwych wspomnień i już mamy naszkicowany portret psychologiczny homo sapiens, czyli człowieka rozumnego. Pisze Miłada Jędrysik
Czytaj
Zagajnik – 2/2019
zagajnik

Zagajnik – 2/2019

Kwartalnik / nauka
O rozmnażaniu wegetatywnym, wiosennym koszeniu trawy, czosnku niedźwiedzim i ksylitolu pisze w kolejnej odsłonie „Zagajnika” Łukasz Łuczaj

Czytaj
Rozterki elektronu

Rozterki elektronu

Kwartalnik / nauka
Krótki rzut oka na życie wewnętrzne cząstek elementarnych. Łukasz Lamża
Czytaj
Najstarszy lekarz świata

Najstarszy lekarz świata

Kwartalnik / nauka
Cóż, że oszuka, jeżeli pomoże! January Weiner

Czytaj
Mieszkamy wewnątrz Słońca

Mieszkamy wewnątrz Słońca

Kwartalnik / nauka
O pijanych fotonach i słuchaniu słonecznych pomruków z doktorem Pawłem Presiem, astronomem z Uniwersytetu Wrocławskiego, rozmawia Jan Pelczar
Czytaj
Świetlisko

Świetlisko

Kwartalnik / nauka
Na wszystko inne nasze oczy i ich liście są ślepe. Urszula Zajączkowska

Czytaj
Ciemności już nie kryją ziemi

Ciemności już nie kryją ziemi

Kwartalnik / nauka
Nadmiar światła zaburza funkcjonowanie nie tylko ludzi, lecz także zwierząt i roślin. Aby żyć, tak samo jak światła potrzebujemy ciemności. Pisze Agnieszka Fiedorowicz
Czytaj
Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 2/2019
kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego

Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 2/2019

Kwartalnik / nauka
Czy zazdrościć fotonom? Czym są białe dziury (jeśli są) odpowiada Łukasz Kaniewski

Czytaj
W świetle siła

W świetle siła

Kwartalnik / nauka
To ono ogrzewa powietrze i oceany, umożliwia roślinom fotosyntezę, zwierzętom gwarantuje pożywienie. Można też z niego pozyskać prąd elektryczny, ale do niedawna było to piekielnie trudne. O Słońcu, wokół którego kręci się wszystko na Ziemi, opowiada Andrzej Krajewski
Czytaj
Czarna legenda Hiszpanów
Prawdziwa historia fake newsów

Czarna legenda Hiszpanów

Do czytania / nauka
Konkwistadorzy rozpowiadali kłamstwa i półprawdy o Indianach, ale z drugiej strony – sami też padali ofiarą „fake newsów”, tyle że indiańskich! Do poznania plotek o Hiszpanii zaprasza Adam Węgłowski

Czytaj
Zrób z wroga wampira!
Prawdziwa historia fake newsów

Zrób z wroga wampira!

Do czytania / nauka
W kolejnej odsłonie fake newsów historyczny horror przedstawia Adam Węgłowski
Czytaj
Dziewuchy, wiecznie dziewice
Darwin na haju

Dziewuchy, wiecznie dziewice

Do czytania / nauka
Wrotki bdelloidalne to same dziewczyny. Od 85 mln lat nikt nie spotkał wśród nich żadnego wrotkowatego faceta. Nie tylko zdają się za nimi nie tęsknić, ale też świetnie sobie z tym radzą. Jak wiemy, brak facetów i brak seksu to zupełnie inne sprawy, a wrotkowe dziewuchy to wieczne, szczęśliwe dziewice – w czwartej odsłonie cyklu pisze Mikołaj Golachowski

Czytaj
Pajęczyna z Krzyżakami
Prawdziwa historia fake newsów

Pajęczyna z Krzyżakami

Do czytania / nauka
W czasach bez zdjęć i gazet, za to pełnych zabobonów i wiary w cuda, miały wzięcie rozmaite banialuki. Kolejny odcinek z cyklu „Prawdziwa historia fake newsów” przedstawia Adam Węgłowski
Czytaj
Rocznica miesiąca – 29 marca 1857
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 29 marca 1857

Do czytania / nauka
Brytyjczycy bezmyślnie doprowadzają w Indiach do rebelii, w której zjednoczą przeciw sobie muzułmanów i hinduistów. A wszystko z powodu… tłuszczu – marcową rocznicę opisuje Adam Węgłowski

Czytaj
Magiczny świat średniowiecza
Prawdziwa historia fake newsów

Magiczny świat średniowiecza

Do czytania / nauka
Od dawien dawna opowiadano w Europie cuda o innych rejonach świata. Średniowieczni autorzy z dużą pewnością siebie informowali o dalekich afrykańskich i azjatyckich krajach pełnych dziwów natury. O kolejnych „fake newsach” opowiada Adam Węgłowski
Czytaj
Fałszerze z Cezarei
Prawdziwa historia fake newsów

Fałszerze z Cezarei

Do czytania / nauka
W początkach chrześcijaństwa wyznawcy nowej religii wielokrotnie padali ofiarami plotek i ówczesnych fake newsów. Wyśmiewano ich, że czczą osła, nazywano ateistami (bo nie oddają czci bogom z rzymskiego panteonu) itp. Typowa mowa nienawiści zmieszana z plotkami. Czasy jednak się zmieniały i chrześcijanie też nauczyli się korzystać z „fake newsów”! Adam Węgłowski

Czytaj
Rzymska szkoła prawdy
Prawdziwa historia fake newsów

Rzymska szkoła prawdy

Do czytania / nauka
Starożytni Rzymianie byli w walce politycznej bezwzględni. Z lubością obrzucali rywali kalumniami. O rzymskich „fake newsach” pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Pura vida
Darwin na haju

Pura vida

Do czytania / nauka
W Kostaryce najpopularniejszy zwrot to „pura vida”, czyli „czyste, dobre życie”. Tak mieszkańcy tego kraju się witają, żegnają, pozdrawiają i tak sobie dziękują. Nieniepokojone leniwce są dla mnie żywą ilustracją tej maksymy – w trzecim odcinku cyklu „Darwin na haju” pisze Mikołaj Golachowski

Czytaj
Starożytne fakty i mity
Prawdziwa historia fake newsów

Starożytne fakty i mity

Do czytania / nauka
„Fake newsy” to wieści zmyślone lub zmanipulowane, mające zdezinformować odbiorcę. Nie są wynalazkiem naszej epoki. Istniały i w zamierzchłych czasach, gdy nie było Internetu i serwisów społecznościowych, ale pisano tendencyjne kroniki, wykuwano propagandowe inskrypcje, a swoje robiła też stugębna plotka. Zmieniano rzeczywistość, przepisywano na nowo historię. O bitwie pod Kadesz, Herodocie oraz śmierci Aleksandra Wielkiego w swoim nowym cyklu pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Rocznica miesiąca – 6 lutego 1936
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 6 lutego 1936

Do czytania / nauka
Podczas zimowych igrzysk olimpijskich Hitlerowi udało się przekonać świat, że jego Niemcy to normalny, cywilizowany kraj. O wydarzeniach sprzed ponad 80 lat w kolejnym odcinku cyklu „Rocznica miesiąca” pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Karol Jaroszyński: sponsor cara
Polonia dla bogaczy

Karol Jaroszyński: sponsor cara

Do czytania / nauka
Karol Jaroszyński, urodzony ryzykant, w kluczowym momencie kariery postawił swoje miliony przeciw bolszewikom i chciał uratować cara Mikołaja II. Sylwetkę ostatniego już bohatera cyklu „Polonia dla bogaczy” przypomina Adam Węgłowski
Czytaj
Izrael Poznański: król bawełny z ziemi obiecanej
Polonia dla bogaczy

Izrael Poznański: król bawełny z ziemi obiecanej

Do czytania / nauka
Izrael Poznański nie był osobą zbyt wszechstronnie wykształconą i wyrafinowaną, ale głowę do interesów miał jak mało kto. Kolejną odsłonę cyklu „Polonia dla bogaczy” prezentuje Adam Węgłowski

Czytaj
Jan Gotlib Bloch: król kolei
Polonia dla bogaczy

Jan Gotlib Bloch: król kolei

Do czytania / nauka
Był przykładem kariery od pucybuta do milionera. Nazywano go królem kolei i… apostołem pokoju. Dosyć to niezwykłe określenie jak na milionera. Jednakże Bloch był po prostu bogaczem nietuzinkowym, o którym w najnowszej części cyklu „Polonia dla bogaczy” pisze Adam Węgłowski
okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

Czytaj
Przez okulary Sławomira Mrożka
’66
Numer 37/1966
Strona 9
Czytaj
W rocznicę powstania. Kanałami
’72
Numer 31/1972
Strona 5
Archiwum / Proza
Czytaj
Wróćmy do tradycyjnych norm
’87
Numer 34/1987
Strona 5
Archiwum / Wywiad
Czytaj
O żużlu
’51
Numer 33/1951
Strona 15
Archiwum / Sport
Czytaj
Życie knajpowe
’56
Numer 18/1956
Strona 10
Czytaj
Kwiat zła
’97
Numer 7/1997
Strona 40
Archiwum / Proza
Czytaj
Trzy modele letnich bluzek
’52
Numer 18/1952
Strona 12
Archiwum / Moda
Czytaj
Psychoanaliza Kopciuszka
’77
Numer 5/1977
Strona 10
Archiwum / Nauka
Czytaj
Rashomon (w gęstwinie)
’61
Numer 24/1961
Strona 8
Archiwum / Opowiadanie
Czytaj
Mój dziennik
’90
Numer 2327/1990
Strona 8
Archiwum / Dziennik
Czytaj
Jest tylko jeden taki dom
’97
Numer 36/1997
Strona 14
Czytaj
W oparach absurdu
’57
Numer 44/1957
Strona 5
Archiwum / Proza
Czytaj
Ludzie i zwierzęta (3)
’87
Numer 43/1987
Strona 18
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Przeszczep włosów
’83
Numer 7/1983
Strona 24
Czytaj
Lekarz wiejski
’64
Numer 5/1964
Strona 4
Archiwum / Relacja
Czytaj
Na wystawie
’56
Numer 15/1956
Strona 10
Czytaj
O falach
’54
Numer 29/1954
Strona 11
Archiwum / Nauka
Czytaj
Seksidol i coś więcej
’81
Numer 50/1981
Strona 9
Czytaj
Ostanie dobre miejsce (1)
’81
Numer 23/1981
Strona 15
Archiwum / Opowiadanie
Czytaj
Nie deptać trawy
’52
Numer 41/1952
Strona 16
Archiwum / Rozmaitości [2]
Czytaj
Na pływalni
’53
Numer 30/1953
Strona 7
Czytaj
10 paczek opium
’56
Numer 23/1956
Strona 14
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Dokumenty węgierskiej tragedii
’56
Numer 49/1956
Strona 2
Archiwum / Fotoreportaż
Czytaj
3 wizyty
’52
Numer 34/1952
Strona 7
Archiwum / Wywiad
Czytaj
Szkice z historii filozofii
’73
Numer 13/1973
Strona 16
Archiwum / Nauka