pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową

Nauka

Czytaj
Nieśmiertelne dzieci Inków
Mumiomania

Nieśmiertelne dzieci Inków

Do czytania / nauka
Rok 1995, okolice Arequipy – pięknego zabytkowego miasta na południu Peru. Johan Reinhard, antropolog specjalizujący się w życiu i historii ludów andyjskich, udaje się z ekipą na szczyt góry Ampato. Zamierza sfotografować stamtąd wybuch niespokojnego wulkanu Sabancaya. O zgrozo, w drodze Reinhard znajduje na zboczu ciało... Adam Węgłowski

Czytaj
Drzewa nie lubią samotności

Drzewa nie lubią samotności

Do czytania / nauka
Każde drzewo ma do opowiedzenia ciekawą historię, tylko musimy wiedzieć, o co je zapytać. Z dendrologiem dr. Ryszardem Kaczką rozmawia Urszula Kaczorowska
Czytaj
Egipski demon w Londynie
Mumiomania

Egipski demon w Londynie

Do czytania / nauka
Przeklęte wieko sarkofagu (sic!) odkryto w niejasnych okolicznościach w Tebach. Ponoć został kupiony przez czterech młodych brytyjskich podróżników w latach 60. lub 70. XIX w. Wszyscy marnie skończyli, ale zabytek trafił do Anglii. Adam Węgłowski

Czytaj
Wielkie migracje i małe innowacje

Wielkie migracje i małe innowacje

Do czytania / nauka
O tym, co nam przynoszą migranci, pisze Paweł Janiszewski
Czytaj
Prawdziwy smętarz dla zwierzaków
Mumiomania

Prawdziwy smętarz dla zwierzaków

Do czytania / nauka
Zmumifikowane okazy fauny trafiały w mnóstwo miejsc starożytnego Egiptu. „Psie katakumby” poświęcono bogu podziemi Anubisowi, stąd ich wąska specjalizacja. Podobnie istniały „kocie cmentarze” z ulubieńcami bogini Bastet, np. w Bubastis. W innych podziemiach znajdowano także myszy, krowy i byki, ptaki, pawiany, ryby, a nawet krokodyle. Adam Węgłowski

Czytaj
Rocznica miesiąca – 2 listopada 1848
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 2 listopada 1848

Do czytania / nauka
Niespełna 40-letni Edgar Allan Poe ma depresję. Płacze całe noce. Bez ustanku pije. Zażywa opium. 2 listopada 1848 r. faszeruje się laudanum i wsiada do pociągu z Providence do Bostonu. Dla niego ta podróż ma się jednak skończyć zupełnie gdzie indziej. Taki przynajmniej ma plan – pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Dziesięć nowych faktów na temat śmierci

Dziesięć nowych faktów na temat śmierci

Do czytania / nauka
Jeżeli nie chcesz wiedzieć nic na temat swojej śmierci – uwaga, spojlery! Kevin Dickinson/Big Think

Czytaj
Mumie z mokradeł
Mumiomania

Mumie z mokradeł

Do czytania / nauka
To była sprawa jak z powieści kryminalnej. 13 maja 1983 r. dwóch robotników pracujących na torfowisku w Lindow wypatrzyło przedmiot przypominający futbolówkę. Zażartowali sobie, że może to jajo dinozaura i zostaną bogaci. Kiedy oczyścili znalezisko, okazało się, że to... głowa – kolejny odcinek „Mumiomanii” przedstawia Adam Węgłowski
Czytaj
Skrwawiona ziemia marzycieli

Skrwawiona ziemia marzycieli

Do czytania / nauka
Zapoznany to ktoś, kogo zapomniano lub nie pamięta się należycie. Taki jest dzisiaj obraz Aleksandra Aleksandrowicza Bogdanowa. W Rosji próbowano wygumkować go z historii, potem ośmieszyć, by dziś przywracać do łask. Jego praca w Instytucie Przelewania Krwi coraz częściej bywa nazywana „pionierską”, „ważną” czy wręcz „przełomową”, a on sam miał być pierwowzorem Wolanda z „Mistrza i Małgorzaty” – pisze Marta Panas-Goworska

Czytaj
Mumia warta paszportu
Mumiomania

Mumia warta paszportu

Do czytania / nauka
Wiele mumii egipskich faraonów dotąd nie znaleziono i pewnie nigdy nie uda się ich odszukać. Pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Dynastia mumii
Mumiomania

Dynastia mumii

Do czytania / nauka
Kto chce, niech wierzy w siłę magicznych zaklęć. Naukowcy rzekomą klątwę Tutanchamona mają jednak w dużym poważaniu. Jakby jej na przekór gruntownie przebadali mumię „pechowego” faraona. Pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Ludzie z lodu
Mumiomania

Ludzie z lodu

Do czytania / nauka
Tak to już bywa z mumiami: odsłaniają wiele ze swych tajemnic, aczkolwiek niektóre zatrzymają po wsze czasy. O Ötzim i „Księżniczce z Ukoku” pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Najstarsze mumie świata
Mumiomania

Najstarsze mumie świata

Do czytania / nauka
Tajemnicze szczątki, częstokroć wyglądające, jakby pokonały czas, to fenomen, który frapuje ludzkość od wieków. Tym dziwniejsze zatem, że… nie zawsze tak było. Zachęcamy do lektury pierwszej części nowego cyklu, którego autorem jest Adam Węgłowski

Czytaj
Rocznica miesiąca – 22 października 1909
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 22 października 1909

Do czytania / nauka
Złodzieje, którzy weszli do kaplicy z malowidłem Matki Boskiej Częstochowskiej, nie pozostawili po sobie żadnych śladów. Czyżby zawodowcy? O niesłychanej kradzieży, do której doszło w nocy z 22 na 23 października 1909 r. na Jasnej Górze, pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Świerki z lasu Krukawe

Świerki z lasu Krukawe

Kwartalnik / nauka
Na dębie w Puszczy Białowieskiej rośnie mały świerk. Drzewo na drzewie. Mniej więcej 20 m nad ziemią. Pisze Michał Książek

Czytaj
Tarcza z liści

Tarcza z liści

Kwartalnik / nauka
Drzewa i ich zbiorowiska nie powstrzymają globalnych zmian klimatycznych, mogą jednak znacząco je łagodzić. Pisze Michał Książek
Czytaj
Horoskop chmurny

Horoskop chmurny

Kwartalnik / nauka
Cirrus czy cumulus? Jaką chmurą jesteś? Wróż Nimbus

Czytaj
Wakacyjna atrakcja: zombifikacja

Wakacyjna atrakcja: zombifikacja

Kwartalnik / nauka
Na Haiti nie tylko można spotkać żywego trupa, ale nawet nim się stać! Zbadał to osobiście i zdążył opisać specjalnie dla „Przekroju” Adam Węgłowski
Czytaj
Agenda katastrofisty – 4/2019
Agenda katastrofisty

Agenda katastrofisty – 4/2019

Kwartalnik / nauka
Wszystko może mieć straszne skutki. 13 listopada 1924 r. Władysław Reymont zostaje nagrodzony literackim Noblem za Chłopów. I do dziś mu nie wybaczono, że rzekomo „zabrał” nagrodę Żeromskiemu. Adam Węgłowski

Czytaj
Czy pogoda pod psem? – 4/2019

Czy pogoda pod psem? – 4/2019

Kwartalnik / nauka
czyli „Przekrojowa” prognoza pogody na ciepłą i suchą jesień. Michał Brennek
Czytaj
My, Ziemianie

My, Ziemianie

Kwartalnik / nauka
Hipotetyczny organizm, od którego pochodzić może całe ziemskie życie, nazywany po angielsku LUCA (last universal common ancestor), żył ponad 4 mld lat temu.

Czytaj
Był sobie raz dobry cesarz

Był sobie raz dobry cesarz

Kwartalnik / nauka
Zobaczył śmierć 100 tys. osób i przeżył nawrócenie. O cesarzu Asioce, jednym z najszlachetniejszych władców w historii, pisze Tomasz Wiśniewski
Czytaj
Podniebne pojezierze

Podniebne pojezierze

Kwartalnik / nauka
O wodzie nad naszymi głowami pisze fizyczka atmosfery Aleksandra Kardaś

Czytaj
Zagajnik 4/2019
zagajnik

Zagajnik 4/2019

Kwartalnik / nauka
Czy wiecie, że pod względem etnobotanicznym Polska jest najlepiej udokumentowanym krajem świata? Jesienne ciekawostki przedstawia Łukasz Łuczaj
Czytaj
Dziedzictwo pana Cronina

Dziedzictwo pana Cronina

Kwartalnik / nauka
O tym, jak pewien drwal nie ściął drzewa, pisze Łukasz Kaniewski

Czytaj
Podróż do źródeł życia

Podróż do źródeł życia

Kwartalnik / nauka
Jak powstało coś z niczego? January Weiner & January Weiner
Czytaj
Seks i śmierć u pierwotniaków – historia pewnej obsesji

Seks i śmierć u pierwotniaków – historia pewnej obsesji

Kwartalnik / nauka
Czy pantofelki mogą żyć wiecznie? Łukasz Lamża

Czytaj
W głowie Einstein, w sercu Horacy

W głowie Einstein, w sercu Horacy

Kwartalnik / nauka
Włoski profesor Carlo Rovelli opowiada o tym, dlaczego przeszłość i przyszłość w istocie nie istnieją. Charlotte Higgins
Czytaj
Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 4/2019
kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego

Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 4/2019

Kwartalnik / nauka
Dawkę kosmicznych ciekawostek serwuje Łukasz Kaniewski

Czytaj
Beduini i piaskonauci

Beduini i piaskonauci

Kwartalnik / nauka
W 2018 r. na pustyni Dhofar utworzono marsjańską bazę, w której analogowi astronauci przez cztery tygodnie ćwiczyli chodzenie, pobierali próbki skał, uprawiali rośliny i przeprowadzali eksperymenty. Pisze Agata Romaniuk
Czytaj
Zielone oczko – czyli 21 drzew, które pamiętają historię

Zielone oczko – czyli 21 drzew, które pamiętają historię

Kwartalnik / nauka
Gdyby drzewa umiały mówić… opowiedziałyby o cudach i katastrofach, które zdarzyły się pod ich konarami. W ich zastępstwie pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Zwierzęta na wojnie ludzi
Zwierzobójcy i ludojady

Zwierzęta na wojnie ludzi

Do czytania / nauka
Dopóki trwać będą wojny (a nic nie wskazuje na to, by miały się skończyć), zawsze pojawią się kolejne kanarki w okopach i delfiny z harpunami – pisze w ostatniej już części cyklu „Zwierzobójcy i ludojady” Adam Węgłowski
Czytaj
Łowcy kryptyd
Zwierzobójcy i ludojady

Łowcy kryptyd

Do czytania / nauka
Belgijski pilot Remy van Lierde zapewniał, że widział monstrualnego, kilkunastometrowego węża, lecąc nad afrykańskim lasem równikowym w okolicach bazy wojskowej Kamina w roku 1959. Krążąca dziś w Internecie fotografia, przedstawiająca tę bestię, nie wypada jednak zbyt przekonująco. O kryptozoologach na tropie kryptyd pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Rocznica miesiąca – 20 września 1519
Rocznica miesiąca

Rocznica miesiąca – 20 września 1519

Do czytania / nauka
O jednej z największych wypraw w historii, którą dowodził człowiek niebudzący zaufania swojej załogi, czyli Ferdynand Magellan, pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Władcy zwierząt
Zwierzobójcy i ludojady

Władcy zwierząt

Do czytania / nauka
Czyż nie jest potężny władca, po którego pałacu przechadza się ulubiony lew? Albo wydra? Władcy gromadzili menażerie, ale też namiętnie polowali. Adam Węgłowski

Czytaj
Odizolowani od problemów planety

Odizolowani od problemów planety

Do czytania / nauka
Procesy klimatyczne mają swoje punkty krytyczne, zza których nie ma powrotu. Gdy krańce lodowców na Antarktydzie cofną się za daleko w głąb lądu, ich topnienia nie da się powstrzymać, nawet jeśli temperatura nie będzie już rosnąć. Ziemia zmieni się wtedy nie do poznania – mówi fizyczka atmosfery, autorka „Książki o wodzie” Aleksandra Kardaś. Rozmawia Łukasz Saturczak
Czytaj
Wielkie wybijanie ptaków
Zwierzobójcy i ludojady

Wielkie wybijanie ptaków

Do czytania / nauka
W 1958 r. chiński przywódca Mao Zedong znalazł ludowym masom nowego potężnego wroga: polnego wróbla. Jeszcze bardziej dramatyczny przykład wielkiego wybijania stanowią gołębie wędrowne. A co zostało po dodo? O ptasich losach pisze Adam Węgłowski

Czytaj
Nieśmiertelny Latający Holender

Nieśmiertelny Latający Holender

Do czytania / nauka
Tragiczne w skutkach spotkanie z morskim monstrum, którego nie było, opisywały przez wieki setki żeglarzy. Strach się bać! Adam Węgłowski
Czytaj
Strachy z głębin
Zwierzobójcy i ludojady

Strachy z głębin

Do czytania / nauka
Ataki rekinów na ludzi są faktem, chociaż dochodzi do nich dużo rzadziej, niż można byłoby sądzić po filmowych i książkowych opowieściach. Jeszcze gorzej wyszły na kreatywności pisarzy i dziennikarzy wieloryby. Adam Węgłowski

Czytaj
Pięć pingwinów Mikołaja Golachowskiego

Pięć pingwinów Mikołaja Golachowskiego

Do czytania / nauka
Wszystkie żyją wyłącznie na półkuli południowej, żaden z nich nie umie latać, wiodą podobny tryb morskiego życia i wyglądają na tyle podobnie, żeby od razu rozpoznać w nich pingwina. Pięć ulubionych gatunków tych ptaków przedstawia Mikołaj Golachowski
okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

Czytaj
Kaput
’56
Kaput
Heinz Linge
Archiwum / Opowiadanie
Czytaj
Mr. Belzebub jest na konferencji
’70
Mr. Belzebub jest na konferencji
Alfred Bester
Archiwum / Proza
Czytaj
I choć nie dla nas wzejdzie ruń zielona...
’83
I choć nie dla nas wzejdzie ruń zielona...
Jerzy Piekarczyk
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Wesołych Świąt!
’52
Wesołych Świąt!
Archiwum / Rysunek
Czytaj
Grobowiec
’58
Grobowiec
Jerzy Harasymowicz
Archiwum / Poezja
Czytaj
Pierwowzór "Stańczyka" Matejki
’54
Pierwowzór "Stańczyka" Matejki
Gustaw Groeger
Archiwum / Kultura
Czytaj
Zdjęcie operacji eksperymentalnej
’57
Zdjęcie operacji eksperymentalnej
France Illustration
Archiwum / Fotografia
Czytaj
Fotel bujany
’54
Fotel bujany
Bil
Archiwum / Rozmaitości [2]
Czytaj
Sukienka na koniec lata i wczesną jesień
’51
Sukienka na koniec lata i wczesną jesień
Archiwum / Moda
Czytaj
Pocztówka z Tater (o świcie)
’98
Pocztówka z Tater (o świcie)
Tomasz Zieja
Czytaj
Warszawa 1953
’53
Warszawa 1953
Roman Burzyński
Archiwum / Fotoreportaż
Czytaj
Pożegnanie z Meksykiem
’62
Pożegnanie z Meksykiem
Melchior Wańkowicz
Archiwum / Reportaż
Czytaj
Wielkanoc na Kresach
’98
Wielkanoc na Kresach
Jan Ratusz
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Rozdwojenie jaźni
’64
Rozdwojenie jaźni
Harry Asher
Archiwum / Nauka
Czytaj
Valentino, czyli jak powstawała legenda
’68
Valentino, czyli jak powstawała legenda
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Szczęście - trzeba o nie walczyć, czy przychodzi samo?
’97
Szczęście - trzeba o nie walczyć, czy przychodzi samo?
Bo Wer
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Ku pamięci
’60
Ku pamięci
Jerzy Harasymowicz
Archiwum / Poezja
Czytaj
Okładka
’90
Okładka
Czytaj
Mamy tylko jedne... Bieszczady
’87
Mamy tylko jedne... Bieszczady
Waldemar Bałda
Archiwum / Artykuł
Czytaj
Prof. Filutek
’51
Prof. Filutek
Zbigniew Lengren
Archiwum / Profesor Filutek
Czytaj
Grotowski zaprasza: Drzewo ludzi
’79
Grotowski zaprasza: Drzewo ludzi
Archiwum / Kultura
Czytaj
Listy o filmie
’93
Listy o filmie
Aleksandra
Archiwum / Listy o filmie
Czytaj
Czarne morze jest błękitne
’53
Czarne morze jest błękitne
Gustaw Morcinek
Archiwum / Reportaż
Czytaj
Dubrownik
’57
Dubrownik
Edward Hartwig
Archiwum / Fotoreportaż
Czytaj
Autentyczne
’55
Autentyczne
Marian Eile