Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Już jest – nowy „Przekrój”, a w nim jak zwykle dużo wszystkiego! Piszemy o bliskich nam wartościach, dalekiej Japonii i jeszcze dalszej Wenus. Rozmawiamy z dziećmi i mądrymi dorosłymi, przyglądamy się snom i fraktalom. Wiosenny "Przekrój", jak można go nie kupić?

Kup numer wiosenny

Nauka

Czytaj
Czego boją się ptaki? – rozmowa z Adamem Zbyrytem 

Czego boją się ptaki? – rozmowa z Adamem Zbyrytem 

Do czytania / nauka
Krótkotrwały pik stresu nie szkodzi, może nawet być dla ptaków sprzymierzeńcem. Gorzej, jeśli z niewiedzy lub beztroski fundujemy im stres chroniczny. Z przyrodnikiem Adamem Zbyrytem, autorem „Krajobrazu strachu”, rozmawia Grzegorz Przepiórka

Czytaj
Wizje roślin – babka lancetowata, zwyczajna i płesznik
Wizje roślin

Wizje roślin – babka lancetowata, zwyczajna i płesznik

Do czytania / nauka
W dzieciństwie przyklejaliśmy liście babki na zdarte kolana, ale jej leczniczych zastosowań jest dużo więcej. O cennych właściwościach babki lancetowatej, a także dwóch innych odmian: zwyczajnej i płesznik pisze Robert Rient
Czytaj
„Czas jest elastyczny”
bigthink

„Czas jest elastyczny”
Dlaczego czas biegnie szybciej na szczycie góry niż u jej podnóża?

Do czytania / nauka
Czas absolutny nie istnieje. Fizyka i subiektywne doświadczenia objaśniają nam, czemu tak jest. Stephen Johnson

Czytaj
Zwierzaki dzieciaki

Zwierzaki dzieciaki

Kwartalnik / nauka
I słoń kiedyś był oseskiem – o szczenięcych latach istot wszelakich pisze Mikołaj Golachowski
Czytaj
Czy pogoda pod psem? – 2/2021
uwaga na klimat

Czy pogoda pod psem? – 2/2021

Kwartalnik / nauka
Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata. I to samo robi, na nasze specjalne życzenie, redakcyjny pogodynek Michał Brennek

Czytaj
Czy wierzysz w to, co mówisz?

Czy wierzysz w to, co mówisz?
Test demona prawdy

Kwartalnik / nauka
Dlaczego nie zawsze mówimy prawdę, nawet jeśli wydaje nam się, że tak jest? Po co mówimy akurat to, co mówimy? Keith Frankish
Czytaj
Tomek na tropach alfabetów

Tomek na tropach alfabetów
Rozmowa z neurolingwistą Tomaszem Bąkiem

Kwartalnik / nauka
Łatwo powiedzieć, trudniej zapisać (choć bywa i odwrotnie). Z neurolingwistą Tomaszem Bąkiem rozmawia Jan Pelczar

Czytaj
Co tam u alfy?
bigthink

Co tam u alfy?

Kwartalnik / nauka
Wartość fundamentalnej stałej wyliczona na nowo – donosi Paul Ratner

Czytaj
Dużo niczego

Dużo niczego

Kwartalnik / nauka
Japończycy mają oddzielne nazwy na niektóre potęgi dziesiątki, które w zachodniej tradycji nazw nie mają. Wiele z nich wywodzi się z sanskrytu.

Czytaj
Z życia witamin
zdrowe życie

Z życia witamin

Kwartalnik / nauka
Witaminy w roli głównej. Garść informacji, wierszyków i żartów o nich przedstawiają Tomasz Sitarz & Łukasz Kaniewski
Czytaj
Dotknąć ziemi
zdrowe życie

Dotknąć ziemi

Kwartalnik / nauka
Zapomnij o rękawicach i narzędziach. Zanurz gołe dłonie w glebie, okaż jej w ten sposób szacunek i… pozbądź się szkodliwych jonów. O tym, z czego leczy nas uprawa roślin, donoszą Monika Podsiadła & Andrzej Młynarczyk

Czytaj
Nadleśnictwo Borneo
uwaga na klimat

Nadleśnictwo Borneo

Kwartalnik / nauka
Do Puszczy Boreckiej położonej między Giżyckiem a Oleckiem, królestwa stuletnich grabów i ginących gatunków, którym zagraża bezduszność instytucji, zaprasza Michał Książek
Czytaj
Sen ma sens

Sen ma sens

Kwartalnik / nauka
Jest nowa hipoteza o tym, do czego służy śnienie. Okazuje się, że pomaga nam się uczyć i zanurzać w opowieściach. Erik Hoel

Czytaj
Ziemia dzidzia, Słońce smyk

Ziemia dzidzia, Słońce smyk

Kwartalnik / nauka
Czy to w porządku, aby istnienie planet i gwiazd opisywać językiem ludzkiego życia, dojrzewania i śmierci? Jak wiele te biologiczne metafory mają wspólnego z kosmiczną prawdą o Układzie Słonecznym, wyjaśnia Łukasz Lamża
Czytaj
Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 2/2021
kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego

Kosmiczne różności Łukasza Kaniewskiego – 2/2021

Kwartalnik / nauka
Ciekawostki ze świata nauki przygotował Łukasz Kaniewski

Czytaj
Ale fraktale!

Ale fraktale!

Kwartalnik / nauka
Wyjaśniamy cztery główne cechy spektakularnych i zachwycających struktur, które są wszędzie wokół, choć dostrzegamy je z trudem. Michael Rose
Czytaj
Kiedy pies zostaje w domu
bigthink

Kiedy pies zostaje w domu

Kwartalnik / nauka
Zostawiony w domu pupil nie jest najszczęśliwszy…­ Co zrobić, żeby lepiej znosił rozłąkę? Pisze Robby Berman

Czytaj
Kłębiasty wzór na szczęście
bigthink

Kłębiasty wzór na szczęście

Kwartalnik / nauka
Przyglądanie się wzorom fraktalnym ma na nas bardzo korzystny wpływ, m.in. redukuje poziom stresu. Jaimee Bell

Czytaj
Matematyka pędzla i batuty

Matematyka pędzla i batuty

Kwartalnik / nauka
Gdziekolwiek spojrzeć, tam fraktale. Na płótnach van Gogha, w architekturze świątyni Angkor Wat i w partyturach Mozarta. Bliskie związki sztuki z naukami ścisłymi odsłania Kajetan Giziński

Czytaj
Wywody wody

Wywody wody

Kwartalnik / nauka
Oto zapis niezwykłego talk-show, którego gościem jest cząsteczka wody. Bohaterka programu nie tylko niewzburzona znosi suche żarty prowadzącego, ale także zalewa widzów potokiem informacji na temat swojej wyjątkowej struktury i właściwości. Spisał Tomasz Sitarz
Czytaj
Nieznośna płynność bytu

Nieznośna płynność bytu

Kwartalnik / nauka
Wyjdź z domu, pójdź do lasu, usiądź na polanie, rozejrzyj się, nadstaw uszu – co cię otacza? Woda, wszędzie woda. Szymon Drobniak

Czytaj
Mała rzecz, a cieszy

Mała rzecz, a cieszy
Plankton

Kwartalnik / nauka
Plankton zaczyna nas interesować dopiero wtedy, gdy masowy zakwit sinic powoduje zamknięcie bałtyckich kąpielisk. Tymczasem bez planktonu nie moglibyśmy żyć. Mikołaj Golachowski
Czytaj
6200 myśli na dobę
bigthink

6200 myśli na dobę

Kwartalnik / nauka
Z nowych badań przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego wiadomo, kiedy jedna myśl przechodzi w kolejną. Robby Berman

Czytaj
Będzie sobie życie

Będzie sobie życie

Kwartalnik / nauka
Janusz Pętkowski z Massachusetts Institute of Technology wyjaśnia, jak może wyglądać życie mikroorganizmów w atmosferze Wenus. O obce formy życia dopytuje Piotr Stankiewicz
Czytaj
Dlaczego tak trudno pozbyć się obsesyjnych myśli – i jak im zaradzić
bigthink

Dlaczego tak trudno pozbyć się obsesyjnych myśli – i jak im zaradzić

Do czytania / nauka
Spróbuj nie myśleć o swoich dłoniach. Gwarantujemy – będziesz o nich myśleć przez następne pięć minut. Robby Berman

Czytaj
Skromna, zielona wyspa
uwaga na klimat

Skromna, zielona wyspa

Do czytania / nauka
Monotonna flora Islandii to skarb tej wyspy – i całego świata. Trzeba więc dbać, by właśnie taka pozostała jak najdłużej. Jej największym opiekunem jest Polak ze Śląska, botanik dr Paweł Wąsowicz, z którym rozmawia Aleksandra Kozłowska
Czytaj
Wizje roślin – brzoza
Wizje roślin

Wizje roślin – brzoza

Do czytania / nauka
Dla Słowian, którzy na cześć brzozy trzeci miesiąc roku zwali brzeźniem (do dziś nazwa przetrwała w języku czeskim), była ona symbolem wiecznego życia. Jedno z najbardziej unikatowych drzew świata zawiera w sobie drogocenne substancje odżywcze. Są nawet badania, które mówią, że pochodząca z brzozy betulina może leczyć chemiooporne nowotwory. Robert Rient

Czytaj
Wszechświat jest zbudowany jak wielki mózg
big think

Wszechświat jest zbudowany jak wielki mózg

Do czytania / nauka
Naukowcy odkryli podobieństwa w działaniu dwóch systemów o zupełnie różnej skali. Pierwszym jest sieć neuronów w ludzkim mózgu, drugim – sieć kosmicznych galaktyk. Paul Ratner

Czytaj
Skąd zwierzęta wiedzą?
archiwum

Skąd zwierzęta wiedzą?

Do czytania / nauka
Kto odpowie na pytanie, skąd zwierzęta wiedzą, wcześniej nawet niż czułe przyrządy, o zbliżających się kataklizmach? Co pozwala im niezawodnie przeczuwać zagrożenie? Przekrój 

Czytaj
Dzieje Drogi Mlecznej spisane na nowo
Quanta

Dzieje Drogi Mlecznej spisane na nowo

Do czytania / nauka
W ciągu ostatnich dwóch lat astronomowie zdołali napisać na nowo dzieje naszej Galaktyki. Charlie Wood/Quanta Magazine
Czytaj
Takotsubo, serca zgubo!

Takotsubo, serca zgubo!

Do czytania / nauka
W powiedzeniu, że „serce pęka z żalu”, jest wiele prawdy. Pod wpływem silnych emocji możemy doznać stanu przypominającego ostry zespół wieńcowy. Przypadłość zwana przez lekarzy zespołem złamanego serca zwykle wycofuje się po kilku tygodniach, ale w rzadkich przypadkach serce naprawdę może pęknąć – pisze Agnieszka Fiedorowicz

Czytaj
Dwa takie same płatki – rozmowa z fizykiem fotografującym śnieg

Dwa takie same płatki – rozmowa z fizykiem fotografującym śnieg

Do czytania / nauka
Jak zachować płatek śniegu na przyszłość? Czy ze śnieżynki można wyczarować biżuterię? Ile czasu zajmuje wyhodowanie ładnego kryształka śniegu w laboratorium? Odpowiedzi na te pytania udzielił fizyk Kenneth G. Libbrecht, z którym rozmawiała Katarzyna Rodacka
Czytaj
Wizje roślin – szałwia lekarska
Wizje roślin

Wizje roślin – szałwia lekarska

Do czytania / nauka
Znana jest przede wszystkim z płukanek uśmierzających bóle zębów, dziąseł i gardła, ale potrafi znacznie więcej. Szałwia lekarska leczy skórę, sprawdza się w stanach zapalnych narządów płciowych, a nawet podczas terapii choroby Alzheimera. O jej nie tylko magicznych właściwościach pisze Robert Rient

Czytaj
Czarna śmierć: jak wygasła najgorsza pandemia w dziejach?
big think

Czarna śmierć: jak wygasła najgorsza pandemia w dziejach?

Do czytania / nauka
Dżuma siała spustoszenie przez setki lat i spowodowała śmierć 200 mln ludzi na całym świecie. Paul Ratner

Czytaj
Psychologiczne skutki synchronii ruchowej
big think

Psychologiczne skutki synchronii ruchowej

Do czytania / nauka
Skoordynowane ruchy pomagają nam tworzyć spójne grupy i sprawiają, że „my” bierze górę nad „ja” – pisze Stephen Johnson

Czytaj
Psychodeliki na receptę?
big think

Psychodeliki na receptę?

Do czytania / nauka
Od 2023 r. w amerykańskim stanie Oregon terapia psychodeliczna będzie legalna. To w znacznej mierze zasługa nowych badań nad substancjami psychoaktywnymi i dostrzeżenia ich medycznych zastosowań – pisze Stephen Johnson

Czytaj
Cierpliwość zawdzięczamy serotoninie
big think

Cierpliwość zawdzięczamy serotoninie

Do czytania / nauka
Istnieje neurologiczny związek między poziomem serotoniny a zdolnością mózgu do kontrolowania impulsów i cierpliwego czekania – pisze Jaimee Bell

Czytaj
Tristan da Cunha jednym z największych rezerwatów na świecie
big think

Tristan da Cunha jednym z największych rezerwatów na świecie

Do czytania / nauka
Archipelag odizolowany od innych terytoriów zapewni azyl ogromnej populacji zwierząt morskich – pisze Scotty Hendricks

Czytaj
Wizje roślin – sosna
Wizje roślin

Wizje roślin – sosna

Do czytania / nauka
Olej z pędów sosny ułatwia oddychanie, leczy choroby zakaźne i wspiera organizm osłabiony zimowymi warunkami. Najpowszechniejsze drzewo w Polsce zawiera w sobie potężne lekarstwo, a miejsce, w którym rośnie, czyni strefą wolną od bakterii – pisze Robert Rient

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!