Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
Skąd się wzięli Hawajczycy? Skąd właściwie pochodzą? Przecież nie żyli tam od czasów Adama ...
2019-06-17 10:00:00

Z wiosłem na Hawaje

ilustracja: Tomek Kozłowski
Z wiosłem na Hawaje
Z wiosłem na Hawaje

Skąd się wzięli Hawajczycy? Skąd właściwie pochodzą? Przecież nie żyli tam od czasów Adama i Ewy – chociaż Hawaje faktycznie mają opinię rajskich wysp.

Czyta się 2 minuty

Wiadomo, że są Polinezyjczykami, mistrzami żeglugi po Pacyfiku, którzy zaludnili tysiące wysp na gigantycznej powierzchni. Jeszcze 10 lat temu naukowcy byli przekonani, że ruszyli w drogę przez Ocean Spokojny – na wschód i południe – z Tajwanu, jakieś dwa tysiąclecia przed naszą erą. Na prawdziwość tej teorii zdawały się wskazywać m.in. badania lingwistów i archeologów. Dzisiaj dzięki analizom genetyków wiadomo, że można wytropić inne, znacznie głębsze korzenie Polinezyjczyków.

Rozpoczęli oni swoją wędrówkę w Indonezji, skąd około 10 tys. lat temu trafili na Nową Gwineę, a 5 tys. lat temu na Archipelag Bismarcka. Po drodze mieszali się z Melanezyjczykami, mieszkańcami zachodniej Oceanii. Kurs po kursie, łódka po łódce dopływali do kolejnych wysp. Na Hawaje pierwsi osadnicy dotarli jakieś 1800 lat temu z Markizów – wulkanicznego archipelagu należącego dziś do Polinezji Francuskiej. Kolejna fala przybyszów napłynęła 700 lat temu z Tahiti.

Ponoć wspomniani pierwsi osadnicy z Markizów byli niscy i pracowici. Nowi przybysze z Tahiti – najwyraźniej silniejsi i lepiej uzbrojeni. Podporządkowali sobie starych mieszkańców. Dlatego najstarsza znana pieśń hawajska Eia Hawaii mówi: „Lud Hawajów to dzieci Tahiti”, nie Markizów. A co zatem z przybyszami z Tajwanu? Faktycznie dotarli na Hawaje, ale później. Pozostawili po sobie na wyspie trwały ślad kulturowy, lecz nie genetyczny.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Skądkolwiek dokładnie by przybyli przodkowie Hawajczyków, zrobili to na długich, wąskich łodziach przypominających kanoe oraz dwukadłubowych wiosłowo-żaglowych katamaranach. Trzeba nie lada śmiałka, żeby pokonywać w czymś takim Pacyfik. Hawaje dzieli od Tahiti, bagatela, ponad 4000 km! Z Markizów jest niewiele mniej. Polinezyjscy żeglarze pokonywali takie odległości, kierując się gwiazdami, obserwując prądy, wiatry i morskie ptaki. A po drodze mogli ewentualnie spotkać tylko atole, mało przyjazne, jałowe koralowe wysepki. Jacyś ryzykanci (i szczęściarze, biorąc pod uwagę okoliczności!) jednak dopięli swego i znaleźli nowy, piękny ląd – odkryli Hawaje.

Nic dziwnego, że tacy wytrawni ludzie morza bez większego trudu opanowali również sztukę ślizgania się po powierzchni wody na desce. To właśnie z surfingu zasłynęły Hawaje w XX w. W ogóle turystów jest tam dzisiaj tylu, że rodowici Hawajczycy narzekają, iż zamieniają odległą rajską wyspę w globalną wioskę.

 

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!