Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

„Przekrój” na totalne lato!

Takiego numeru jeszcze nie było! Badamy gwiazdy i zaglądamy do ludzkiego mózgu. Psychologów pytamy o młodzież, a filozofów o to, jak żyć dobrze. Przyglądamy się naszym strachom, sprawdzamy, kiedy nauka jest przyjemna, piszemy o chodzeniu (boso, tyłem i bez celu) i o nadziei, że będzie lepiej. Nowy letni „Przekrój” już na Ciebie czeka – czytaj dla przyjemności!

Kup numer letni

Letni „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do czytania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Zamów już dziś – tylko na stronie Przekroj.pl w niższej cenie.

Przekrój
Gasząc światło w nowym miejscu, lepiej porzucić nadzieję na solidny sen. Dlaczego? Odpowiada
2020-09-18 09:00:00
zdrowe życie

Efekt pierwszej nocy spędza sen z powiek

Efekt pierwszej nocy spędza sen z powiek

Czy zdarzyło się Wam kiedykolwiek obudzić w nowym miejscu i z rozczarowaniem stwierdzić, że jesteście nadal zmęczeni? Mamy na myśli na przykład pierwszą noc w hotelu na początku wczasów, noc u znajomych, pierwszą noc w delegacji. Nie mamy na myśli pierwszej nocy z nowym ukochanym lub ukochaną, bo tu pojawiają się dodatkowe zmienne fałszujące wyniki badań, które chcemy przytoczyć.

Czyta się 2 minuty

Samo zjawisko FNE, czyli first night effect (efekt pierwszej nocy), znane jest od dawna. Naukowcom do tej pory nie udawało się rozsądne wytłumaczenie tego zjawiska, co spędzało badaczce snu, Masako ­Tamaki, sen z powiek. Zebrała więc zespół ekspertów od śledzenia procesów zachodzących w ludzkim móz­gu i rozpoczęła poszukiwania odpowiedzi. Po poddaniu obserwacji kilkudziesięciu mózgów osób śniących w nowym dla siebie miejscu okazało się, że w takim przypadku aktywność obu półkul mózgowych znacząco odbiega od normy.

W nowym miejscu śpimy trochę tak, jak śpią niektóre zwierzęta, np. delfiny. Jedna półkula kapituluje w objęciach Morfeusza, druga pozostaje czujna. Tak jest właśnie u delfinów. U nas – druga półkula wpada w sen, ale jest on niezwykle czujny i płytki. A to po to, by reagować na ewen­tualne zagrożenia. Oczywiście w większości przypadków nie grozi nam rozszarpanie przez tygrysa i związany z takim zajściem zgon, ale zmiany ewolucyjne nie nadążają za naszymi zmianami stylu życia. I dlatego w trakcie pierwszej nocy w nowym środowisku wybudzić nas może byle dźwięk – skrzypnięcie drzwi, odległe ujadanie szczeniaczka. W większości przypadków nocną wartę pełni lewa półkula. Czy tak już pozostanie? Inny naukowiec, Yuki Sasaki, twierdzi, że z uwagi na relatywny spokój i bezpieczeństwo naszego bytowania taka funkcja ludzkiego mózgu zostanie z czasem wygaszona – jako zbędna.

Tymczasem gasząc światło w nowym miejscu, lepiej porzucić nadzieję na solidny sen. Ewolucja działa powoli.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

ilustracja: Igor Kubik
ilustracja: Igor Kubik

Podziel się tym tekstem ze znajomymi z zagranicy lub przeczytaj go po angielsku na naszej anglojęzycznej stronie Przekroj.pl/en!

Data publikacji:

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!