Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
Tutaj centralnym i finalnym punktem działań jest obraz – o wystawie w Fundacji Archeologii Fotografii ...
2017-10-11 07:00:00

Gesty i akcja do fotografii i na odbitce

fot. Z. Dłubak, Czynność – Gest (1980) © A.Dłubak
Gesty i akcja do fotografii i na odbitce
Gesty i akcja do fotografii i na odbitce

Na Warsaw Gallery Weekend chodzi się oglądać zwykle najnowsze prace twórców; to, co ostatnio zdarzyło się ciekawego, żadnych odgrzewanych pokazów, same premiery. Już uczestnictwo w imprezie oznacza, że jest się au curant ze sztuką współczesną, i to nie tylko w kraju. Zdecydowana większość wystawionych prac powstała w 2017 r.

Natomiast galerie zajmujące się poprzednimi epokami czy historycznymi pracami wynajdują nowe konteksty, zestawiają ze współczesnymi twórcami, unowocześniają i uwspółcześniają się na okoliczność WGW. Fundacja Archeologia Fotografii zrobiła solidną, historyczną wystawę, pokazała fragmenty archiwum trzech nieżyjących artystów. Zbigniew Dłubak, Mariusz Hermanowicz i Antoni Zdebiak – każdy z nich – był, między innymi, fotografem. Łączy ich  też „bycie” w archiwach FAF. A to nigdy nie jest po prostu opracowanie spuścizny, digitalizacja, wydanie biografii itd. To zawsze jest uczestnictwo w projekcie FAF Żywe archiwa, to szukanie w nich uniwersalności, przystawalności do dziś, inspirowanie młodszych twórców, nadpisywanie i składanie hołdów. Artystycznym komentarzem do wystawy Choreografia obrazów jest projekt Adama Pańczuka Promienie – prezentowany w galerii FAF, ale zanim aktualizacja i tribute, przejdźmy do bazy.

Choreografia obrazów to tytuł niewiele mówiący, ale nowocześnie brzmiący. Dalej w tytule – Fotografia performatywna – która wymaga zawężenia definicji. Nasuwa się skojarzenie z dokumentacją performansu, ale to stawia fotografię w służbie działania. Tymczasem tutaj centralnym i finalnym punktem działań jest obraz. Powstał w wyniku akcji, najczęściej przeprowadzonej przez artystę osobiście, czasem tylko wyreżyserowanym z udziałem modeli. Są to zatem przede wszystkim autoportrety, ale też nie idzie o przeglądanie strategii portretowania siebie. Tu zdecydowanie prymat biorą akcja, gesty i działanie. Żeby je oddać – większość prac jest serią – lepiej, sekwencją. Jesteśmy świadkami zmian w obrazie podczas zapisu lub już na gotowej odbitce.

Nic w sumie nowego, wysyp podobnych dokumentacji najprostszych działań wystąpił w fotografii w latach 70., pod hasłem medializmu czy prościej – a na pewno szerzej – konceptualizmu. Na potęgę fotografowano i filmowano jedzenie ziemniaków, podskakiwanie, wchodzenie i schodzenie, bieganie i trwanie, zbliżanie i oddalanie. Do ważniejszych dzieł z tego czasu z pewnością zaliczają się Gestykulacje Zbigniewa Dłubaka. Na wystawie Choreografia obrazów są obecne, ale wręcz w formie wykwintne – mniej znane fragmenty, jest też studium z własną ręką (do serii najbardziej znanej artysta użył rąk modelek).

Antoni Zdebiak był przede wszystkim aktorem, w jego zdjęciach pozostaje jakby więcej znaczenia choreografii i cielesności. Pokazano kompletnie nieznane serie akcji Zdebiaka w krajobrazie, co ciekawe, samo działanie w terenie nie wystarczyło do osiągnięcia finału. Autor dokonywał istotnych zmian już na odbitkach, jakby ten ruch w przestrzeni do aparatu nie był dokończony.

/ Fundacja Archeologia Fotografii
/ Fundacja Archeologia Fotografii

Mariusz Hermanowicz, znany bardziej w środowisku fotograficznym, bardzo często wypowiadał się serią, ale też zwykle komentował codzienność w przepełniony ironią i dowcipem sposób. W jego archiwum kuratorki znalazły prace bardziej uniwersalne, jedna z nich – seria Trening 01 co prawda śmieszy jak zwykle, o tyle Licząc do 1000 jest już w zasadzie kontemplacyjne.

fot. Z.Dłubak, Ikonosfera I, 1967 © A.Dłubak/ Fundacja Archeologia Fotografii
fot. Z.Dłubak, Ikonosfera I, 1967 © A.Dłubak/ Fundacja Archeologia Fotografii

Wszystkie pokazane prace to autorskie odbitki, zestawy i stykówki. Można podejrzeć warsztat pracy, prześledzić zmiany w koncepcji, wniknąć w proces. Komentarzem uwspółcześniającym jest praca Adama Pańczuka. Po Choreografii obrazów można się spodziewać  co najmniej działania w serii, z aktorami i reżyserem; po autorze, członku kolektywu fotografów Sputnik Photos raczej twardego nowoczesnego dokumentu. Pańczuk tymczasem zostawia nas w zawieszeniu, kontemplacji nad światłem i ciszą. Minimalnie i mistycznie. Jakby oddawał widzowi oddech i współtworzenie tej choreografii.

*

Choreografia obrazów. Fotografia performatywna: Zbigniew Dłubak, Mariusz Hermanowicz, Antoni Zdebiak

Kuratorki: Karolina Puchała-Rojek, Marta Szymańska

Adam Pańczuk Promienie

Fundacja Archeologia Fotografii

22 września - 22 października

Wystawie towarzyszy oprowadzanie kuratorskie z tłumaczeniem na polski język migowy, prowadzenie: Karolina Puchała-Rojek, Marta Szymańska; tłumaczenie na PJM: Joanna Ciesielska.

Prosimy o zapisy na spotkanie z tłumaczeniem na PJM. Liczba miejsc: 20. Zapisy pod adresem: oprowadzanie@faf.org.pl

Data publikacji:

Joanna Kinowska

Historyczka sztuki specjalizująca się w fotografii. Była kuratorką około 100 wystaw monograficznych i zbiorowych. Pracuje w Służewskim Domu Kultury jako kierownik ds. edukacji kulturalnej. Fotoedytorka książek fotograficznych i jurorka konkursów. Recenzentka przeglądów portfolio. Współorganizatorka konkursu Fotograficzna Publikacja Roku. Współpracuje z „Przekrojem”, „Digital Camera Polska” i Fotopolis.pl. Wykładowczyni Akademii Fotografii. Założycielka bloga „Miejsce fotografii”.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!