pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca - 13 kwietnia udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie. Zapraszamy do czytania i słuchania audio z bieżącego numeru! Przeczytaj wiosenny numer

W związku z zamknięciem wielu punktów sprzedaży prasy, zapraszamy do kupienia papierowej wersji numeru wiosennego w cenie okładkowej, bez dodatkowych kosztów przesyłki. Kup wiosenny numer

Przekrój
Sztukę niestandardowego streszczania utworów literackich wziął na warsztat
2020-03-20 10:01:00

Gad zapił bezę – 2/2020
Pegaz zdębiał, a „Przekrój” zbaraniał

Szkoła Lombardzka, Sowa uczy koty sztuki łapania myszy, około 1700 r.
Gad zapił bezę – 2/2020
Gad zapił bezę – 2/2020

Wiosna to czas szczególnie intensywny dla maturzystów oraz uczniów przygotowujących się do egzaminu ósmoklasisty. Właśnie z myślą o Was, nieszczęśnicy, przygotowałem kolejną odsłonę mojej purnonsensowej rubryki, a na warsztat wziąłem sztukę niestandardowego streszczania utworów literackich. I nawet jeśli tego typu akrobacje stylistyczne nie przydadzą się Wam podczas samych egzaminów, możecie je potraktować jako ćwiczenie intelektualne, sposób na powtórzenie materiału lub formę rozrywki.

Czyta się 5 minut

Brykaj

Brykaj to coś więcej niż streszczenie z bryka. To utwór, który za sprawą swojej oryginalnej, niecodziennej formy wykracza poza ramy tradycyjnego streszczenia i sam staje się tekstem literackim. Inspiracją do stworzenia gatunku były dla mnie Ćwiczenia stylistyczne Raymonda Queneau, w których francuski pisarz mistrzowsko udowadniał, że o jednej rzeczy można napisać na nieskończenie wiele sposobów. Jak tworzyć brykaje, postaram się pokazać na przykładzie Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Zasady obowiązujące przy tradycyjnych streszczeniach tutaj przestają obowiązywać – można bezczelnie pomijać wybrane wątki i w dowolny sposób bawić się narracją.

Zaprzeczający

Nie są to Prusy czy Galicja ani nawet okolice Warszawy, tylko najzwyklejsza Litwa. Pierwszy wątek: do Soplicowa przyjeżdża nie kto inny, lecz Tadeusz. Kim jest? Pułkownikiem w armii Napoleona? Może kloszardem albo trubadurem? Nie, to młody panicz, który po latach nauki wrócił w rodzinne strony. Nie pieniądze mu jednak w głowie, nie praca, lecz romanse. Drugi wątek: Spór Horeszków i Sopliców. O co? O róg Wojskiego albo cymbały Jankiela? Nie, o głupi zamek. Do tego jeszcze ta historia z Jackiem Soplicą, który powodowany nie chciwością czy kaprysem, tylko żalem i miłością, zabił Stolnika. Jak? Ani szpadą, ani sztyletem, ani cykutą, lecz – i nie ma w tym w sumie nic dziwnego – ze strzelby. Nie uciekł potem, nie popełnił samobójstwa ani nie zamknął się w klasztorze, tylko założył habit. No i kolejny wątek, nie piąty i nie ósmy, lecz – co wynika nie z czego innego jak z obowiązującej w tym zestawieniu numeracji – trzeci: ksiądz Robak i jego plany. Jakie? Zdobycie Moskwy? Napisanie epopei narodowej trzynastozgłoskowcem? A może łapanie mrówek? Nie, przygotowanie powstania przeciw Moskalom.

Czytelniczko, Czytelniku,

Chcielibyśmy – na tyle ile to możliwe – umilić Państwu ten trudny czas, dlatego w dniach 20 marca - 13 kwietnia udostępniamy wersję cyfrową wiosennego numeru bezpłatnie dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub załóż konto już teraz aby czytać i słuchać artykułów z bieżącego numeru!

Data publikacji:

Marcin Orliński

Marcin Orliński

Poeta, prozaik, krytyk literacki, redaktor działu Kultura i społeczeństwo w „Przekroju”. Wydał siedem książek, ostatnio „Środki doraźne” (Poznań 2017). Zwykle pisze na siedząco, choć zdarza mu się eksperymentować z innymi pozycjami.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!