Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową

Julia Fiedorczuk

Julia Fiedorczuk

Poetka, pisarka, tłumaczka, wykładowczyni w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Ostatnio opublikowała zbiór opowiadań „Bliskie kraje" (2016).

Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

W poszukiwaniu ciszy – część pierwsza

Do czytania / Felieton
W cywilizowanym świecie prawie nigdy nie bywa ciemno – i nigdy naprawdę cicho. Cisza to luksus – bycie „poza zasięgiem” (Internetu, telefonu) to już po prostu zbytek, mało kto może sobie na niego pozwolić, i coraz mniej takich miejsc, gdzie „odcięcie się” bywa możliwe.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Meduza

Do czytania / Felieton
Chciałabym upomnieć się o jednego żółwia, jedną meduzę, skrawek lasu bez śmieci, jedną czystą plażę, osiedle, z którego nie wycięto drzew. Nie jesteśmy tu sami, a inne istoty to nie tylko liczby, „sztuki” oraz kilogramy, ale także pojedyncze byty. Brak szacunku dla niekoniecznie nam służącego więcej-niż-ludzkiego życia na ziemi to jedna z zasadniczych cech naszej samobójczej cywilizacji.
Czytaj
Lekcja zachwytu

Lekcja zachwytu

Kwartalnik / kultura
Oskarżano ją o zbytnią emocjonalność, wytykano staropanieństwo. Niektórzy sugerowali nawet, że jest radzieckim szpiegiem. To cena, jaką płaciła za pisanie o szkodliwym wpływie pestycydów na środowisko naturalne. O Rachel Carson pisze Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

O wszechprzenikaniu

Do czytania / Felieton
A gdybyśmy tak przestali myśleć o sobie jak o oddzielnym, skończonym, zamkniętym „ja”, o jakiejś gotowej rzeczy, która musi kontrolować otoczenie, żeby nie zginąć, podporządkowywać sobie świat, żeby zachować swoją sztywną – podszytą lękiem – tożsamość?
Czytaj
Maria Mitchell: sięganie do gwiazd

Maria Mitchell: sięganie do gwiazd

Do czytania / nauka
Maria Mitchell, pierwsza amerykańska kobieta astronomka, mogąca poszczycić się odkryciem komety, nie miała wykształcenia uniwersyteckiego, ale jej wiedza była niedościgniona, inteligencja i klasa osobista robiły wielkie wrażenie. Miała w sobie gotowość do kwestionowania wszelkich autorytetów zarówno w dziedzinie nauki, jak i wśród twórców norm społecznych i obyczajowych – także tych, które broniły kobietom dostępu do wiedzy. Opuszczając rodzinną wyspę Nantucket, wiedziała, że poświęci się sprawie intelektualnej kultury kobiet. Sylwetkę Mitchell przedstawia Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Za darmo

Do czytania / Felieton
Kiedy sobie tu leżę, rozmyślając o Rachel Carson i Dōgenie, albo po prostu patrząc w jasne dzisiaj i pogodne niebo – czując na sobie łagodne, nieoceniające spojrzenie świata – jestem, przez moment, bogata.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Tak wiele zależy od…

Do czytania / Felieton
Czyż nie byłoby wspaniale, gdyby udało nam się odzyskać, choćby w niewielkim stopniu, wdzięczność za rzeczy, którymi codziennie się posługujemy?
Czytaj
Wierzę w odwagę, otwartość i solidarność

Wierzę w odwagę, otwartość i solidarność

Do czytania / społeczeństwo
Jeśli wystarczająco wiele razy powtórzymy, że atak na prezydenta Adamowicza to symboliczny koniec jakichś wartości, to właśnie tak będzie. Jeśli samych siebie przekonamy, że nie ma już żadnych szans na zasypanie podziałów, a przynajmniej na poprawę jakości debaty publicznej w Polsce, to ta szansa rzeczywiście zniknie. Pisze Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Przeciw okrucieństwu technokapitalizmu

Do czytania / Felieton
Niedawno zmarły Nicolas Roeg, autor kontrowersyjnego „Przedstawienia” (1970), odważnie eksplorujący mroczne zakamarki ludzkiej duszy hollywoodzki outsider, był absolutnym mistrzem w budowaniu poetyckich, głęboko alegorycznych obrazów. To właśnie obrazy, a nie historie, nadają strukturę szczęśliwie wolnym od morałów filmom reżysera, decydując o ich rytmie, nastroju i spójności.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Dusza jak kompost

Do czytania / Felieton
Wyobrażamy sobie, że „ja” to odrębny i kompletny byt, ale w istocie jest tylko formą, którą chwilowo przyjmuje złożona sieć powiązań.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Kiedy po zimie nie przychodzi wiosna

Do czytania / Felieton
Coraz częściej mówi się o ekonomicznych konsekwencjach zmian klimatycznych, ale przecież to nie wszystko. Radykalne zmiany środowiska, w którym żyjemy, muszą mieć także konsekwencje emocjonalne i duchowe. Pogoda zawsze bywała zmienna, jednak pewne rzeczy uważaliśmy za wieczne.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Nostalgia

Do czytania / Felieton
Wspominam teraz cały ten rytuał: często najpierw pisałam na brudno, następnie, po poprawkach, przepisywałam całość starannym, pochyłym pismem, ozdabiałam rysunkami. Ładna papeteria była w latach 80. prawdziwym skarbem i właśnie taki nostalgiczny skarb chciałam pewnie dać córce, zapominając, że pochodzi ze świata, do którego ona nie ma żadnego dostępu (podobnie jak ja będę najwyżej gościem w kraju Snapchata).
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Kotka patrzy

Do czytania / Felieton
Nasz opis rzeczywistości bazuje na aparacie wykształconym w ciągu wieków życia i doświadczania świata w ludzkim ciele – z ludzkim mózgiem i ludzkim językiem. Patrząc na świat, w jakimś stopniu obserwujemy zawsze samych siebie. Ale czy świat obserwuje nas? Jak widzą nas zwierzęta, jak doświadczają rośliny?
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Twój sukces nie jest (tylko) twój

Do czytania / Felieton
Liczne badania przeprowadzone przez laboratorium amerykańskiego psychologa Paula Piffa pokazują, że w miarę poprawy sytuacji społeczno-ekonomicznej maleje zdolność do empatii, a wzrasta przekonanie o własnych zasługach i poczucie, iż jest się w prawie.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Bezduszna racja

Do czytania / Felieton
Nie ma to jak przywalić komuś bezkarnie, na mocy niekwestionowanej „racji”. Wyżyć się trochę na drugiej osobie, ale pozostać „sprawiedliwym”. Mieć rację, kto tego nie lubi? Ja lubię, przyznaję się bez bicia. Ale pragnienie to jest tak samo egocentryczne, jak pragnienie, żeby mieć, przykładowo, dużo pieniędzy.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Dzikość w mieście (albo tylko hybrydy przeżyją)

Do czytania / Felieton
Liczni zwolennicy miejskich ekologii uważają, że przetrwanie będzie wymagało takiej zmiany w sposobie zamieszkiwania Ziemi, która zwiększy gęstość zaludnienia w miastach, a duże przestrzenie uwolni od stałej ludzkiej obecności. Według biologa W. O Wilsona, dokładnie połowa planety powinna zostać oczyszczona z ludzi (dotyczy to rzecz jasna także oceanów). Radykalny pomysł!
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Kto zabija?

Do czytania / Felieton
Powieść nie daje odpowiedzi i właśnie dlatego nie da się wykluczyć najbardziej niepokojącego wariantu: zabił, bo mógł. Był silniejszy (miał siekierę), a nie istniało prawo, przed którym musiałby odpowiedzieć. Nikt nie patrzył, nie groziła mu żadna kara. Zabił, bo tylko taki pożytek umiał uczynić z dostępnej mu wolności – czyli rzecz o powieści Marlen Haushofer.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Masz wszystko. Co wtedy?

Do czytania / Felieton
Proponuję przeprowadzić pewien eksperyment myślowy. Załóżmy, że nam się udało wytrwać w noworocznych postanowieniach. Co wtedy?
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Zatańcz to

Do czytania / Felieton
Kiedy dziecko było dzieckiem, grudnie bywały czasem pełnego emocji oczekiwania, liczenia lampek choinkowych pojawiających się w oknach domów, czasem zapachów i smaków, i przeczuwania jakiegoś zbliżającego się przełomu. Tylko… czy tak naprawdę było?
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Jestem z Polski

Do czytania / Felieton
Jest niedziela, dnia właściwie nie było, zmierzch zapadający około 16 sankcjonuje noc panującą niepodzielnie przez cały ten listopadowy czas. Poprzedniego dnia w Warszawie obchodzono 99 rocznicę odzyskania niepodległości...
Czytaj
Noc światła i ciemności

Noc światła i ciemności

Do czytania / Recenzja
Tytułowa noc to mrok, z którego wyłania się wszystko, co istnieje, i do którego wszystko w końcu wraca: „kiedy mówimy »Bóg«, mamy na myśli, iż jest nocą” – tom „Night” Etel Adnan recenzuje Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Refleksje na temat umierania

Do czytania / Felieton
Czy da się myśleć o przemijaniu, starości i śmierci bez lęku?
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Żyć teraz (dla jutra)

Do czytania / Felieton
Trudno uwierzyć, że jeszcze parę lat temu, po zakończeniu Zimnej Wojny, wieszczono „koniec historii”.
Czytaj
Kaskada troficzna

Kaskada troficzna

Do czytania / Recenzja
Najnowszy tomik poetki Camille T. Dungy recenzuje Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Dzicy goście

Do czytania / Felieton
Na czym polega wartość dzikości, czyli niczym nieskrępowanego, twórczego, eksperymentującego życia? Na czym polega wartość spotkania z czymś innym niż my sami? Język ekonomii nie odpowie na to pytanie wyczerpująco. Kiedy kurczą się obszary wolnej, ewoluującej, dzikiej przyrody, coś zostaje bezpowrotnie utracone – bezpowrotnie tracimy coś, co nie jest mniej realne tylko dlatego, że nie daje się przeliczyć na wymierny zysk .
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Polskie skarby

Do czytania / Felieton
Nie ma lepszego lekarstwa na lęk niż spokojna rozmowa – więc lepiej pytać, niż milczeć w okopach uprzedzeń i niewzruszonych sądów.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Po drugiej stronie chmur

Do czytania / Felieton
Mówi się, że „podróże kształcą”, bo pozwalają spotkać się z kimś innym, z czymś innym: z innymi pejzażami, ludźmi, zwyczajami, językami, zapachami, smakami, sposobami myślenia, stylami życia. Tylko czy we współczesnym masowym podróżowaniu w ogóle do takiego spotkania dochodzi?
Czytaj
Wierszówka

Psalm 7

Kwartalnik / kultura
Marcin Orliński wybrał wiersz, który napisała Julia Fiedorczuk
Czytaj
Spotkać się z życiem

Spotkać się z życiem
część II

Do czytania / społeczeństwo
Przeważnie jesteśmy tak pochłonięci biegiem w codziennym kieracie, że chcemy tylko spokoju. Czy to jest życie? Czy tylko na tyle nas stać? Przecież ludzie to niezwykłe istoty: dlaczego żyjemy poniżej swojego ludzkiego potencjału? Zasadniczą rolę odgrywają trzy czynniki: złość, pragnienie, ignorancja, a praktyka Zen polega na docieraniu do pierwotnej przyczyny cierpienia – druga część wywiadu z Mistrzynią Zen, Aleksandrą Porter. Julia Fiedorczuk
Czytaj
Spotkać się z życiem

Spotkać się z życiem
(część I)

Do czytania / społeczeństwo
Ludzie wykształcili bardzo silny nawyk, uzależnienie od szybkiego tempa. Oczekują natychmiastowych gratyfikacji, co w życiu większych wspólnot (na przykład narodów) skutkuje egoizmem: interesuje nas nasze dobro, może jeszcze dobro paru najbliższych osób. Mało kto dostrzega, że wszyscy jesteśmy połączeni. Takie jest prawo wszechświata. I wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za zjawiska, które oglądamy – rozmowa z pierwszą polską Mistrzynią Zen, Aleksandrą Porter. Julia Fiedorczuk
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Ziemia jest polityczna

Do czytania / Felieton
Ludzie mogą wpłynąć na klimat właśnie z powodu przypisanej mu zmienności. Lepsze zrozumienie niestabilności warunków panujących na ziemi jest warunkiem zbudowania zdrowszych relacji ludzkich społeczeństw ze środowiskiem naturalnym. Jeśli ludzie stali się istotną siłą kształtującą naturę na ziemi to dlatego, że natura ziemi podlega zmianom, a zatem, nie można traktować jej jako pasywnego tła dla ludzkiej historii.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Proteza

Do czytania / Felieton
Czego właściwie chcemy? Czym jesteśmy? Coraz nas więcej i coraz skuteczniej kolonizujemy Ziemię, a jednocześnie coraz bardziej sami za sobą tęsknimy – rzecz o nienasyceniu, ambicji i potrzebie kontroli.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Pod lupą kwietnia

Do czytania / Felieton
W tym szczególnym momencie przejścia, kiedy już zniknął śnieg, a jeszcze nie ma trawy, kwiatów, liści na drzewach, wszystko jest boleśnie odkryte. To moment próby – konfrontacja z nagim życiem, życiem jako takim.
Czytaj
Julia
Fiedorczuk

Poezja dzikości

Kwartalnik / Komentarz z Kwartalnika
Względny optymizm po paryskim szczycie klimatycznym z grudnia 2015 r. skończył się wraz z wyborem Trumpa na prezydenta USA. Technokapitalizm rządzi.