pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową

Dariusz Kuźma

Dziennikarz filmowy, tłumacz, stały współpracownik i selekcjoner festiwalu Camerimage. Z wykształcenia anglista i amerykanista, z pasji – miłośnik światowego kina, niekonwencjonalnego serialu oraz trudnej sztuki dialogu. Publikował m.in. w „FilmPro”, „Wprost”, „Charakterach”, „Magazynie Filmowym SFP” czy portalach Onet.pl i Stopklatka.pl.

Czytaj
Spóźnieni w kosmosie
serial

Spóźnieni w kosmosie

Do czytania / Recenzja
O (genialnym) pomyśle na serial „For All Mankind” i o tym, co z tego wyszło, pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Oscarowy serial
film

Oscarowy serial

Do czytania / kultura
List oscarowego pasjonata do prezydenta Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Napisał Dariusz Kuźma
Czytaj
Kto zdąży poznać Billy’ego
gra

Kto zdąży poznać Billy’ego

Do czytania / Recenzja
„Ostatnie chwile. Burzliwe życie Billy’ego Kerra” to planszówka, która zapewnia coś więcej niż eskapistyczną rozrywkę, a którą spora część graczy na wstępie odrzuciła. Wcielamy się w personel medyczny, który zapewnia opiekę lekarską i paliatywną, i próbuje ulżyć w cierpieniu żegnającemu się z życiem tytułowemu 60-latkowi. Reaguje na zapaści i stany kryzysowe, uśmierza zarówno bóle czysto fizycznie, jak i te… egzystencjalne. Czy to mogło się udać? Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Pogłębianie współzależności
film

Pogłębianie współzależności

Do czytania / kultura
John i Molly Chester zrezygnowali 10 lat temu z mieszkania w Los Angeles, zakupili 200-akrową farmę godzinę drogi od Miasta Aniołów i przez kolejne osiem lat stworzyli tam zróżnicowany biologicznie raj z dziewięcioma miliardami pracujących na wspólne dobro mikroorganizmów. Jednocześnie dokumentowali wszystkie trudy i znoje życia w symbiotycznej zgodzie z naturą, a zmontowane z tych słodko-gorzkich perypetii „Nasze miejsce na Ziemi” stało się jednym z najlepszych i najbardziej inspirujących dokumentów zeszłego roku. Dariusz Kuźma przepytał Johna Chestera z okazji polskiej premiery tej produkcji Dariusz Kuźma
Czytaj
Połowa dla mnie, połowa dla ciebie
film

Połowa dla mnie, połowa dla ciebie

Do czytania / kultura
Autorzy zdjęć Fejmi Daut i Samir Ljuma opowiadają o „Krainie miodu”, nakręconym w Macedonii Północnej dokumencie o tradycyjnym pszczelarstwie, który będzie w lutym walczył o Oscary. Rozmawiał Dariusz Kuźma
Czytaj
Wściekłość i wrzask
serial

Wściekłość i wrzask

Do czytania / Recenzja
Damon Lindelof stworzył wielowymiarowy, szalenie ambitny, rewelacyjnie historiozoficzny serial, który angażuje emocje i intelekt w stopniu, o jakim konkurencja może pomarzyć, a zarazem oferuje rodzaj autorskiej, bezkompromisowej rozrywki dla dorosłych – serial „Watchmen” recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Homo serialus – podsumowanie dekady
serial

Homo serialus – podsumowanie dekady

Do czytania / kultura
Można „łykać” wszystko, co głośne, łatwo przyswajalne, generujące płytkie kontrowersje, jednak przy odrobinie wysiłku w katalogach streamingowych gigantów można odnaleźć setki perełek, które wzbogacają, skłaniają do poszerzania horyzontów, podnoszenia standardów. Dariusz Kuźma
Czytaj
Trudno oceniać jednostki, nie oceniając społeczeństwa
film

Trudno oceniać jednostki, nie oceniając społeczeństwa

Do czytania / społeczeństwo
Dostają pieniądze za to, że piszą lub mówią białym to, co tamci chcą usłyszeć, czego potrzebują, żeby poczuć się lepiej z samymi sobą. Chłopaki postrzegają białych, tak jak biali postrzegają ich, czyli zero-jedynkowo – wyjaśnia Jonathan Wannyn, autor zdjęć do filmu dokumentalnego „Sakawa”. Rozmawiał Dariusz Kuźma
Czytaj
Wiktoriańska gra sprytu i hucpy
gra

Wiktoriańska gra sprytu i hucpy

Do czytania / Recenzja
Oto przeznaczona dla 2–4 osób potyczka na nieszczere alianse, wielowarstwowe blefy i radosne wysyłanie przeciwników sześć stóp pod ziemię, którą rozgrywa się na imponującej mapie XIX-wiecznego Londynu. W roli naszych planszówkowych awatarów występują literaccy bohaterowie i złoczyńcy m.in. z powieści Dickensa czy Conan Doyle’a. O „Nanty Narking” pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Wilk syty i owca cała
serial

Wilk syty i owca cała

Do czytania / Recenzja
„Wiedźmin” to serial średni, co jest bardziej frustrujące, niż gdyby okazał się klapą, bo czuć tu ogromny potencjał. Aż serce boli, że nie powstało coś lepszego, odważniejszego – wyczekiwaną produkcję Netfliksa recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Bieszczadzki czyściec
serial

Bieszczadzki czyściec

Do czytania / Recenzja
Trzeci sezon serialu „Wataha” recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Detektywi tacy jak my
gra

Detektywi tacy jak my

Do czytania / Recenzja
Do amerykańskiego domu aukcyjnego trafia zrabowany w Poznaniu w trakcie drugiej wojny światowej zegarek kieszonkowy, pamiątka po Ignacym Paderewskim. Wywołuje to przypuszczenia, że do Ameryki dotarł także nazistowski zbrodniarz Kurt Blutholz. Tak zaczynają się „Detektywi”, hybryda tego, co najlepsze w tradycyjnie pojmowanych planszówkach, oraz tego, co wytycza nowe ścieżki tej formie rozrywki. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Przygody na planszy

Przygody na planszy

Do czytania / społeczeństwo
Gry planszowe nie (wszystkim) kojarzą się już z hobbystyczną niszą dla geeków. Przez ostatnią dekadę stały się realną alternatywą spędzania wolnego czasu – pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Serialowa terapia szokowa
serial

Serialowa terapia szokowa

Do czytania / Recenzja
Pierwszy odcinek tego serialu może być frustrujący. A jednak, mówiące o drapieżcach współczesności „Niewiarygodne”, powinno zyskać w nadchodzących latach siłę uderzeniową bliską „Mechanicznej pomarańczy” Kubricka. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Tu i teraz
serial

Tu i teraz

Do czytania / Recenzja
Już od pierwszych scen na z sielskiej plaży na greckiej wyspie Chios, gdy relaksujący się turyści z konsternacją obserwują, jak z podpływającego nagle do brzegu pontonu wyskakują zdesperowani afrykańscy migranci i uchodźcy w kamizelkach ratunkowych, francusko-niemiecki serial „Eden” idzie pod prąd zero-jedynkowemu postrzeganiu kryzysu migracyjnego, który niemal doprowadził do implozji Europy – pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Zagubieni w czasie
serial

Zagubieni w czasie

Do czytania / Recenzja
Twórcy „Dark” z rozmysłem przyjęli strategię utrzymywania uwagi widza za pomocą serii krótkotrwałych gratyfikacji, czasem tylko dających jakiś efekt. Jednocześnie przyzwyczajają go do systematycznego wyczekiwania i przyjmowania kolejnych zwrotów akcji. O drugim sezonie serialu pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Szekspirowskie matki
serial

Szekspirowskie matki

Do czytania / Recenzja
Madeline, Celeste, Jane, Renata i Bonnie powróciły na ekrany, by doświadczać jeszcze większych emocjonalnych turbulencji i dostarczać widzom jeszcze więcej rozrywki. Czar historii natomiast… gdzieś się ulotnił. Co gorsza, widać jak na dłoni, że twórcy tej odsłony nie ufają inteligencji widza. Drugi sezon „Wielkich kłamstewek” recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
W paszczy racjonalnego szaleństwa
serial

W paszczy racjonalnego szaleństwa

Do czytania / Recenzja
Gdy hollywoodzcy giganci George Clooney i Grant Heslov ogłosili, że zamierzają zaadaptować „Paragraf 22” w ramach sześcioodcinkowego miniserialu, miłośnikom powieści włączyły się lampki ostrzegawcze. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Nigdy nie będziesz mądrzejszy od swojej widowni

Nigdy nie będziesz mądrzejszy od swojej widowni
Rozmowa z Frankiem Spotnitzem

Do czytania / kultura
„Złota era seriali” już przeminęła. Powstaje cała masa złych, przeciętnych czy zupełnie niepamiętanych produkcji, a jednocześnie, statystycznie, nigdy wcześniej nie powstawało tyle dobrych seriali. Wyzwanie polega na tym, by wyróżnić się i sprawić, że twój tytuł będzie coś dla widza znaczył – wyjaśnia producent i scenarzysta telewizyjny Frank Spotnitz, współtwórca sukcesu „Z Archiwum X” oraz „Człowieka z Wysokiego Zamku”. Rozmawiał z nim Dariusz Kuźma
Czytaj
Co by było, gdyby…?
serial

Co by było, gdyby…?

Do czytania / Recenzja
Brytyjczyk Russell T. Davies, pomysłodawca i scenarzysta „Roku za rokiem”, nie przeprowadza ani ponurej satyry, ani sugestywnej dystopii, lecz wykorzystuje swoją słodko-gorzką wizję prawdopodobnej przyszłości, by opowiedzieć przepiękną humanistyczną historię. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Doceńmy to, co mamy
serial

Doceńmy to, co mamy

Do czytania / Recenzja
To komedia, tragedia, romans, horror, dreszczowiec, melodramat, przygoda, kryminał, film akcji i kino familijne w jednym. Przyrodnicze widowisko, które zostawi w wielu widzach trwały ślad, a innym być może uświadomi, jak niesamowita i wciąż do pewnego stopnia niezbadana jest Ziemia. O serialu „Nasza planeta”, od którego uwagę skutecznie, ale niesłusznie odwraca bardziej alarmistyczny „Czarnobyl”, pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Humanistyczna apokalipsa
serial

Humanistyczna apokalipsa

Do czytania / Recenzja
Problemy z samoakceptacją naznaczają wszystkie postacie serialu „Fleabag” i stanowią wytrych do lepszego ich zrozumienia; do uświadomienia sobie, że humor i sarkazm przeważnie zasłaniają strach przed emocjonalnym obnażeniem, a popisywanie się przed nieznajomymi kryje często niespełnioną potrzebę bliskości. O drugim sezonie „Fleabag” pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Czas na zmianę przyzwyczajeń żywieniowych – rozmowa z Enrikiem Parentim
uwaga na klimat

Czas na zmianę przyzwyczajeń żywieniowych – rozmowa z Enrikiem Parentim

Do czytania / społeczeństwo
Cały świat dąży do zwiększenia konsumpcji mięsa. Różnicę robi tutaj prawie 1,5 mld Chińczyków, wielu spośród nich staje się coraz zamożniejszymi i domaga się dostępu do mięsnych dóbr. Na chwilę obecną nie osiągają jeszcze naszych standardów – w Europie jedna osoba konsumuje rocznie 80–90 kg mięsa, w Chinach jest to 35 kg na osobę. Jeśli osiągną nasz poziom, będzie to poważny problem – twierdzi Enrico Parenti, reżyser filmu „Sojalizm”, z którym rozmawia Dariusz Kuźma
Czytaj
Terapia przez śmiech
serial

Terapia przez śmiech

Do czytania / Recenzja
Tony raz to utwierdza się w przekonaniu, że świat pełen jest idiotów, raz zaś uświadamia sobie, że za stawianymi przez nich „murami obronnymi” kryją się wrażliwe i wyjątkowe jednostki. O serialu „After Life” kontrowersyjnego brytyjskiego komika Ricky’ego Gervais’go pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Dawno temu we Włoszech
serial

Dawno temu we Włoszech

Do czytania / Recenzja
Poniewierane przez los i otoczenie Lenù i Lila śnią swe sny o kontynuowaniu szkolnej nauki czy sukcesach zawodowych, a twórcy „Genialnej przyjaciółki” czynią z nich zwierciadło dla tłamszonych pasji i marzeń bohaterów drugiego planu. O pierwszym sezonie serialu na podstawie prozy Eleny Ferrante pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Wszystko za życie
serial

Wszystko za życie

Do czytania / Recenzja
Trzecia seria „Detektywa” jest pozbawiona jednoznacznych bohaterów oraz złoczyńców i płynie pod prąd oczekiwań widzów. Jej kaliber jest jednak znacznie poważniejszy. W serialu nie ma miejsca na rozładowujący napięcie humor czy efektowne monologi o walce dobra ze złem. Głównym katalizatorem jest w tej historii etyczna, moralna i fizyczna inercja – ciała, umysłu, społeczności, wielkiego miasta. Recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Przypadki Howarda Silka
serial

Przypadki Howarda Silka

Do czytania / Recenzja
Twórcy drugiej odsłony serialu „Odpowiednik” pogłębiają motywy tożsamościowe z pierwszego sezonu. W kadrach przewija się m.in. egzystencjalny terror spotkania z inną wersją siebie. O ambitnym, fantastycznonaukowym serialu Justina Marksa pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Farsa z moralnymi dylematami w tle
serial

Farsa z moralnymi dylematami w tle

Do czytania / Recenzja
W trzyczęściowym „Skandalu w angielskim stylu” Stephen Frears ukazuje rozwój kariery renomowanego polityka i rosnącą antypatię między nim a jego byłym kochankiem, jednocześnie snując przejmującą i gorzką opowieść o niewidocznych ofiarach tożsamościowych wojen z brytyjskim systemem. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Dzisiaj nie umiera nigdy
serial

Dzisiaj nie umiera nigdy

Do czytania / Recenzja
W ambitniejszym serialu mogłoby to dać podstawę do frapujących rozważań o kwestii indywidualności lub płynności ludzkiej tożsamości. W „Russian Doll” służy jedynie za atrakcyjny wabik. Prawda jest taka, że mimo fabularnych puzzli porozrzucanych umiejętnie po wszystkich odcinkach jest to nade wszystko opowieść o skrzywionej psychicznie kobiecie, której los zaoferował niekonwencjonalną terapię szokową. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Sprawiedliwość dla wybranych
serial

Sprawiedliwość dla wybranych

Do czytania / Recenzja
Humanistyczny, prawniczy i tożsamościowy dramat przeplata się w serialu „Black Earth Rising” z elementami politycznego dreszczowca, w którym rolę chciwych korporacji przejmują znacznie trudniejsi do określenia zbrodniarze wojenni i agenci neokolonializmu. Reżysera Hugona Blicka zajmują przede wszystkim długofalowe następstwa rzezi. Pisze Dariusz Kuźma
Czytaj
Wojna bez końca
serial

Wojna bez końca

Do czytania / Recenzja
Do katalogu Netflixa trafił właśnie „When Heroes Fly”, kolejny wyśmienity izraelski dramat wyprodukowany przez Keshet. Jego autor, Omri Givon (napisał i wyreżyserował wszystkie odcinki), bawi się w dynamiczne sceny akcji i atrakcji głównie dlatego, że musi, bo tego wymaga dzisiaj szeroka międzynarodowa widownia. Interesuje go jednak przede wszystkim ludzkie wnętrze. Obejrzyjcie, zanim świat zacznie zachwycać się zwiastunami przygotowywanego amerykańskiego remake’u. Recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
W poszukiwaniu prawdy

W poszukiwaniu prawdy

Do czytania / Recenzja
„Press”, sześcioodcinkowy serial o współczesnym dziennikarstwie balansującym na granicy reporterskiej rzetelności, marketingowej potrzeby i sensacyjnej rozrywki, jest na tyle sugestywny i wielowymiarowy w opisywaniu różnych aspektów medialnej rzeczywistości, że wydaje się mieć moc spowodowania zmiany punktu widzenia odbiorcy. Brytyjską produkcję recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Policjant i prawnik na tropie Polski

Policjant i prawnik na tropie Polski

Do czytania / Recenzja
To nie śledztwo prowadzone przez duet bohaterów na kilku frontach stanowi meritum, lecz sam otaczający ich świat i składające się na niego miliony odcieni szarości. Nie chodzi nawet o to, że czarnych charakterów nie da się zamknąć w znanych szufladkach, a dobrych ludzi ze świecą szukać. Chodzi o wysiłek, jaki twórcy włożyli w naświetlenie ich motywacji. Serial „1983” recenzuje Dariusz Kuźma
Czytaj
Rewolucja nieznanych motywacji

Rewolucja nieznanych motywacji

Do czytania / Recenzja
Wśród natłoku efekciarstwa, technobełkotu i scenariuszowej zachowawczości cieszą seriale takie jak współprodukowany przez HBO Europe rumuńsko-niemiecki „Hackerville”, który traktuje temat zagrożeń cyberrzeczywistości z pełną powagą. Nie znaczy to, że jego potencjał zostaje w pełni wykorzystany. Pisze Dariusz Kuźma