Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową

Teksty na przekroj.pl

Czytaj
Kometa nad Doliną Muminków
archiwum

Kometa nad Doliną Muminków

Do czytania / kultura
W Dniu Włóczykija zapraszamy do przeczytania fragmentu książki „Kometa nad Doliną Muminków”, której autorką jest oczywiście Tove Jansson

Czytaj
Pływanie jest jak zen

Pływanie jest jak zen

Do czytania / kultura
Max Frisch lubił pływać. W swoim dzienniku zapisał anegdotę, jak kiedyś wybrał się nad jezioro z Bertoltem Brechtem. Dla Brechta natura była czymś obcym – zanim zdecydował się wejść do wody, Frisch przepłynął kilka dobrych długości. Lista pisarzy i intelektualistów pływaków jest długa. Z Piotrem Kieżunem, pasjonatem literatury i pływania, rozmawia Agnieszka Drotkiewicz
Czytaj
Fetysz

Fetysz
Czyli Mama, „Mama” i córka

Do czytania / kultura
Na zapleczu galerii Raster rozgrywa się intymny spektakl voodoo – czuły i wywołujący egzystencjalne ciarki. W świecie zasypanym przez powierzchowne wizerunki Aneta Grzeszykowska potrzebuje zaledwie 25 zdjęć, by zabrać nas w naprawdę głęboką podróż. Odbywamy ją, idąc tropem pewnej małej dziewczynki i jej lalki, której podobieństwo do autentycznej osoby jest zamierzone i nieprzypadkowe. O tym, dokąd zmierzają dziewczynka i jej lalka na niesamowitej wystawie „Mama”, pisze Stach Szabłowski

Czytaj
Konteksty – święto sztuki efemerycznej
Przekrój poleca

Konteksty – święto sztuki efemerycznej

Do czytania / kultura
Już za trzy dni w Sokołowsku, niewielkiej dolnośląskiej miejscowości, rozpocznie się niezwykły festiwal skupiający wokół idei sztuki efemerycznej polskich oraz międzynarodowych artystów. Siłę wydarzenia, oprócz sztuki, tworzą naturalne otoczenie, niezwykła architektura starych domów uzdrowiskowych oraz historia miejscowości, w której się ono odbywa. Tomasz Wichrowski
Czytaj
Tove o świecie Muminków
archiwum

Tove o świecie Muminków

Do czytania / kultura
„Jestem głęboko przekonana, że ludzie, tak naprawdę, to nie potrafią się nienawidzić. Przeważnie są to zwykłe nieporozumienia. Tak jak w moich książkach. A Muminki potrafią je jakoś rozładować. Gdybyż w życiu też tak było — byłoby cudownie” – mówiła w 1978 roku pisarka Tove Jansson, z którą rozmawiał Leopold R. Nowak

Czytaj
Yyy, w ogóle
Destroix

Yyy, w ogóle

Do czytania / Recenzja
Na próbie prasowej zapytano reżyserkę, o co jej w ogóle chodzi jako reżyserce. „O nic”. Najlepsza odpowiedź w historii odpowiadania: krótka, szczera i zabawna. Szczera i PRAWDZIWA. O przedstawieniu „Jak wam się podoba” w reżyserii Krystyny Jandy pisze Maciej Stroiński
Czytaj
Kłamstwo staje się prawdą w Elsynorze

Kłamstwo staje się prawdą w Elsynorze

Do czytania / kultura
O Hamlecie jako dążącym do sprawiedliwości i prawdy, który nie należy do tej części młodego pokolenia wycofującej się z publicznej debaty i polityki oraz o politykach i artystach, którzy przyczyniają się do mordowania kultury z reżyserką Mają Kleczewską i dramaturgiem Łukaszem Chotkowskim, przy okazji ich „Hamleta” w Teatrze Polskim w Poznaniu, rozmawia Zuzanna Liszewska-Soloch

Czytaj
Wystawa z okazji 50-lecia lądowania na Księżycu
Przekrój poleca

Wystawa z okazji 50-lecia lądowania na Księżycu

Do czytania / kultura
Mija 50 lat od momentu, gdy Neil Armstrong postawił stopę na Srebrnym Globie. Z tej okazji już dzisiaj w Domu Spotkań z Historią odbędzie się wernisaż wystawy pt. „Zdobyć Księżyc”. Na prezentowanych zdjęciach z archiwów NASA zobaczymy nie tylko samą eksplorację Księżyca, ale też cały proces, który do niej doprowadził. Kuratorką wystawy jest nasza fotograficzna recenzentka Joanna Kinowska
Czytaj
Fazy historycznego lotu na Księżyc
archiwum

Fazy historycznego lotu na Księżyc

Do czytania / nauka
Z okazji 50. rocznicy lądowania na księżycu przedstawiamy tekst z archiwum „Przekroju”, który ukazał się 27 lipca 1969 roku.  Przekrój

Czytaj
Ludzkie oblicze Boga
film

Ludzkie oblicze Boga

Do czytania / Recenzja
Zbawiciel, na którego neapolitańczycy czekali całe życie, sam nie udźwignął presji popularności. Na boisku dokonywał cudów, grał jak artysta, ale gdy schodził z murawy, zaczynał pić, ćpać i układać się z mafią tak, że ledwo udało mu się zawrócić z tamtego świata. Opowiada o tym Asif Kapadia w „Diego”, domykając trylogię swoich pasjonujących dokumentów o ikonach popkultury. Pisze Mateusz Demski
Czytaj
W poszukiwaniu Baby Jagi

W poszukiwaniu Baby Jagi

Do czytania / kultura
W 1963 r. niemiecki dziennikarz Hans Traxler opublikował książkę „Prawda o Jasiu i Małgosi”. O tym, co w niej ujawnił, pisze Eliza Pieciul-Karmińska

Czytaj
Tomasz
Sitarz

Bliźniaki kolonizują kosmos

Do czytania / Felieton
W przestrzeni kosmicznej Scott spędził łącznie ponad 500 dni (340 jednorazowo na ISS), natomiast jego brat, Mark, „jedynie” 54 (w czterech krótkich lotach). Ciało Scotta zmieniło się pod wieloma względami. A po powrocie na Ziemię cofnęła się część zmian w jego DNA. O „astrogenetyce” i badaniach z udziałem bliźniaków jednojajowych pisze Tomasz Sitarz.
Czytaj
Stoicyzm ratuje świat
Głos stoika

Stoicyzm ratuje świat

Do czytania / społeczeństwo
Widmo krąży nad światem – widmo końca świata. Dziś nie mówimy już o „zmianie klimatu”, ale wprost o „katastrofie klimatycznej”. Jak jej zapobiec? Uczeni się głowią, politycy odpychają ten temat. Ale to stoicy są klimatyczną awangardą i pokazują, jak bardzo prywatne jest dziś polityczne – przekonuje Piotr Stankiewicz

Czytaj
Pogoń za magicznymi lekami
Zwierzobójcy i ludojady

Pogoń za magicznymi lekami

Do czytania / nauka
Tygrysy zabijano dla skór, ale też w celu pozyskania talizmanów, leków na ból zębów oraz inne przypadłości. Medykamenty produkowane z bawołów wodnych uważano za przeciwgorączkowe. Preparaty z mięsa słonia – za remedium na przepuklinę. Do wyboru, do koloru… O zwierzętach, z których sporządzano preparaty uważane za remedium na choroby i rany, pisze Adam Węgłowski
Czytaj
Przemiana

Przemiana

Kwartalnik / literatura
Wielu alchemików próbowało swoich sił w trudnej sztuce transmutacji, ale prawdziwego przełomu w tej dziedzinie dokonał Michał Sędziwój, adept wiedzy tajemnej, sekretarz królewski Zygmunta III Wazy. Autorem opowiadania jest Tomasz Wiśniewski

Czytaj
Kim, jeśli nie indywidualistą?
muzyka

Kim, jeśli nie indywidualistą?

Do czytania / kultura
Saksofonista Jakub Więcek oraz pianista Kamil Piotrowicz należą do najciekawszych twórców młodej generacji jazzu. W długiej rozmowie z „Przekrojem” opowiadają o: doświadczeniach ze skandynawską edukacją, swoim podejściu do nagród, niezależnych wytwórni i bycia sidemanem. Zastanawiają się również, czym kompozytorzy ery cyfrowej różnią się od tych z czasów analogu. Rozmawia Jan Błaszczak
Czytaj
10 „Przekrojowych” filmów do obejrzenia na Nowych Horyzontach

10 „Przekrojowych” filmów do obejrzenia na Nowych Horyzontach

Do czytania / kultura
Spośród 223 pełnometrażowych filmów tegorocznych Nowych Horyzontów złotą dziesiątkę doskonale uzupełniającą się z lekturą letniego numeru „Przekroju” wybrał Jan Pelczar

Czytaj
Opowieść o dwóch wyspach

Opowieść o dwóch wyspach

Do czytania / społeczeństwo
Na pierwszej wyspie nadmierna eksploatacja lasów doprowadziła do głodu, wojen i – jakbyśmy dziś powiedzieli – zmiany stylu życia, na przykład do diety opartej na kurczakach oraz szczurach. Na drugiej wyspie mieszkańcom udało się wypracować strategię zrównoważonego rozwoju, która pozwoliła przeżyć i prosperować na niewielkim skrawku ziemi przez tysiące lat. O tym, co łączy Wyspę Wielkanocną oraz Tikopię, co je dzieli, a także, co z tego dziś wynika, pisze Klaudia Khan
Czytaj
Z pokrywą od kosza w ręce
Destroix

Z pokrywą od kosza w ręce

Do czytania / Recenzja
Maskę nosi aktor „shite” (to są dwie sylaby!), gdy odtwarza boga, ducha albo też demona. W tej roli Sakae Terai (lub Terai Sakae), artysta z pieczątką na bycie japońskim dobrem narodowym. Nawet nie drobił jak gejsza – wbił na scenę z prędkością, a raczej powolnością, metr na minutę. O pokazach teatru nō na stulecie stosunków polsko-japońskich pisze Maciej Stroiński

Czytaj
Aloha, Ka`iulani!

Aloha, Ka`iulani!

Do czytania / społeczeństwo
Dawno, dawno temu, za górami, za lasami, w pięknym pałacu wśród kwiatów i pawi mieszkała sobie księżniczka… Tak mogłaby się zaczynać baśń o egzotycznej Ka`iulani. Ale po pierwsze, wcale nie było to tak dawno, bo pod koniec XIX w., po drugie – życie hawajskiej następczyni tronu dalekie było od bajki. A jeśli już miało z nią coś wspólnego, to z taką pełną mrocznych czarów, podstępnych ludzi, śmierci i bez szczęśliwego zakończenia. Tak jakby zła wróżka stojąca obok swych dobrych sióstr przy kołysce malutkiej Ka`iulani rzuciła najmocniejsze ze wszystkich zaklęcie – zaklęcie nie do odwrócenia. Pisze Aleksandra  Kozłowska
Czytaj
Doceńmy to, co mamy
serial

Doceńmy to, co mamy

Do czytania / Recenzja
To komedia, tragedia, romans, horror, dreszczowiec, melodramat, przygoda, kryminał, film akcji i kino familijne w jednym. Przyrodnicze widowisko, które zostawi w wielu widzach trwały ślad, a innym być może uświadomi, jak niesamowita i wciąż do pewnego stopnia niezbadana jest Ziemia. O serialu „Nasza planeta”, od którego uwagę skutecznie, ale niesłusznie odwraca bardziej alarmistyczny „Czarnobyl”, pisze Dariusz Kuźma

Czytaj
Bastylia w paryskiej prasie
archiwum

Bastylia w paryskiej prasie
14 lipca 1789

Do czytania / społeczeństwo
W dzienniku, który odnaleziono po aresztowaniu Ludwika XVI w drugiej połowie 1782 roku, pod datą 14 lipca 1719 roku odczytano królewską ręką napisane słowo „Rien” — nic, dowodzące jak nie umiał monarcha ocenić tego, co paryski kronikarz uznał za wydarzenie, o którym będą mówiły wnuki… W dniu zdobycia Bastylii przypominamy archiwalny tekst Leszka Kołodziejczyka.  Przekrój
Czytaj
Zmiana klimatu
Wisienka na torcie

Zmiana klimatu

Do czytania / kultura
W dzisiejszych czasach stajemy u progu poważnych decyzji... Tomasz Wiśniewski

Czytaj
Uśpiona bestia

Uśpiona bestia

Do czytania / nauka
Pod Polami Flegrejskimi w okolicach Neapolu bulgocze gigantyczne jezioro płynnej magmy. Na całym terenie znajdują się 24 kratery i stożki wulkaniczne. Erupcja może nastąpić już w najbliższych latach. Pisze Maciej Hen
Czytaj
Stworze i Zdusze, czyli starosłowiańskie boginki i demony
archiwum

Stworze i Zdusze, czyli starosłowiańskie boginki i demony

Do czytania / społeczeństwo
“Stworze i Zdusze, czyli starosłowiańskie boginki i demony” to książka Czesława Białczyńskiego o mitologii starosłowiańskiej. Jest to rodzaj encyklopedii wierzeń, stanowiący wstęp do Wielkiej Mitologii Starosłowian. Proponujemy lekturę paru fragmentów prosto z naszego archiwum.  Przekrój

Czytaj
Rzeka, którą zabijamy

Rzeka, którą zabijamy

Do czytania / społeczeństwo
Noteć, jedna z najważniejszych i najdłuższych rzek w Polsce, umiera. O tym, kto za to odpowiada i co można zrobić, by zapobiec tej śmierci, pisze Robert Rient
Czytaj
Dziewczynka z peleryną
film

Dziewczynka z peleryną

Do czytania / Recenzja
„Supa Modo” to po pierwsze film dla dzieci, po drugie – film o umieraniu. Reżyser Likarion Wainaina gra tu prostymi opozycjami, znajdując sposób, by mówić do dzieci o trudnych sprawach bez protekcjonalnego dystansu, zrozumiałym dla nich językiem. Recenzuje Jakub Popielecki

Czytaj
Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk

Meduza

Do czytania / Felieton
Chciałabym upomnieć się o jednego żółwia, jedną meduzę, skrawek lasu bez śmieci, jedną czystą plażę, osiedle, z którego nie wycięto drzew. Nie jesteśmy tu sami, a inne istoty to nie tylko liczby, „sztuki” oraz kilogramy, ale także pojedyncze byty. Brak szacunku dla niekoniecznie nam służącego więcej-niż-ludzkiego życia na ziemi to jedna z zasadniczych cech naszej samobójczej cywilizacji.
Czytaj
Skażone ziemie

Skażone ziemie

Do czytania / kultura
Lekcja, którą dał nam Czarnobyl, mówi, że ludzie nawet wobec niezrozumiałej siły są w stanie się zorganizować i przetrwać. Lekcja na przyszłość dla polityków jest taka, żeby ufać ludziom i powierzać im wiedzę. Z Kate Brown, autorką książki „Czarnobyl”, rozmawia Łukasz Saturczak

Czytaj
Te przeklęte koty
Zwierzobójcy i ludojady

Te przeklęte koty

Do czytania / nauka
Starożytni Egipcjanie uważali koty za zwierzęta płodne i odważne. Dbano o nie aż do przesady: sierściuchy mumifikowano, grzebano w grobowcach, jednym słowem – stanowiły lepszy sort zwierząt. W XIII stuleciu coś nieodwracalnie się zmieniło. Kocią historię opowiada Adam Węgłowski
Czytaj
Co umyka
muzyka

Co umyka

Do czytania / Recenzja
Na swoim trzecim solowym albumie Thom Yorke nie mówi nam wiele nowego. Jednak gdy już trafia w odpowiednią strunę, to mnie zaczyna nagle brakować słów. O albumie „Anima” pisze Jan Błaszczak

Czytaj
Kanada na drodze do oczyszczenia

Kanada na drodze do oczyszczenia

Do czytania / społeczeństwo
O kanadyjskim systemie, który nakazywał rdzennym mieszkańcom oddawanie dzieci do szkół z internatem, gdzie w procesie inkulturacji kształtowano z nich tanią siłę roboczą; o tym, jak żyć z pamięcią traumy i cierpieniem; w jakim stopniu możliwe jest pojednanie oraz co można kupić za rządową rekompensatę – opowiada badająca proceder Joanna Gierak-Onoszko. Rozmawia z nią Paulina Małochleb 
Czytaj
Grzegorz
Uzdański
Grzegorz Uzdański

Pomidory i ogórki

Do czytania / Felieton
Plasterek ogórka, plasterek pomidora, same na talerzu. Teraz musiałem zdecydować, kto zwycięży w bitwie. O grach i zabawach dzieciństwa oraz o życiu towarzyskim we wczesnej nastoletniości pisze Grzegorz Uzdański.
Czytaj
5 zakręconych „Przekrojowych” gier planszowych na lato

5 zakręconych „Przekrojowych” gier planszowych na lato

Do czytania / społeczeństwo
Budowle z jajek, morderca w klasztorze, świat toczony pandemią zarazy, zwalczanie konkurencji na targowisku w Marrakeszu albo wyprawa po skarby dawnych cywilizacji. 5 gier planszowych poleca Adam Węgłowski
Czytaj
Czy to jest aktor? Jakub Klimaszewski
Destroix

Czy to jest aktor? Jakub Klimaszewski

Do czytania / Recenzja
Wiecie, o kim myślę, gdy widzę Klimaszewskiego? O Klausie Kinskim i Marinie Abramović. Kuba ma Kinskiego stalowe spojrzenie i jest skupiskiem energii, która nie wybucha, strach się bać, kiedy wybuchnie. Siedzi jak ta kobra. Pisze Maciej Stroiński

Czytaj
Fatamorgana ostatnich Tuaregów
kostkaKostka

Fatamorgana ostatnich Tuaregów

Do czytania / kultura
Co wymyśli uliczna moda w latach 20. i jaka ścieżka dźwiękowa będzie pasowała do subsaharyjskiego zwrotu klimatycznego? Dokąd uciekać będą ostatni Tuaregowie? Czy rok 2050 to już zaraz? Zastanawia się Konstanty Usenko
Czytaj
Makabreska – Wanna
Makabreska

Makabreska – Wanna

Do czytania / kultura
Makabreskę rysuje Sebastian Kudas, rymuje Michał Rusinek

Czytaj
Kameralnie i w ludzkim tempie

Kameralnie i w ludzkim tempie

Do czytania / Recenzja
17. edycja Miesiąca Fotografii za nami. Historia jest długa i piękna, pełna wzlotów i upadków. W przyszłym roku będzie pełnoletniość i może wtedy spojrzymy bardziej analitycznie wstecz. Chociaż hasło przewodnie w tym roku już prowokuje do podsumowań: „Co nam się podoba”. Na co padło? Odpowiada Joanna Kinowska
Czytaj
Psy się nie przytulają
jak rozmawiać trzeba z psem

Psy się nie przytulają

Do czytania / społeczeństwo
Czego o psach (nie) uczą nas płótna dawnych mistrzów albo czy my potrafimy poprawnie je zinterpretować? O obrazie Johna Everetta Millais’go „Rozkaz uwolnienia” pisze Aleksandra Galewska

Czytaj
Konkurs „Lato w domkach”
Przekrój poleca

Konkurs „Lato w domkach”

Do czytania / społeczeństwo
Jeszcze przez ponad tydzień można zgłaszać projekty w konkursie na działalność społeczną, edukacyjną i kulturalną w trzech ogrodach i domkach fińskich znajdujących się na warszawskim Osiedlu Jazdów. Trwa także zbiórka społecznościowa, której celem jest odnowienie jazdowskich pustostanów.
felietony
Czytaj
Tomasz
Sitarz

Bliźniaki kolonizują kosmos

Czytaj

Meduza

Julia
Fiedorczuk
Julia Fiedorczuk
Czytaj
Grzegorz
Uzdański
Grzegorz Uzdański

Pomidory i ogórki

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!