Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Czas ucieka – „Przekrój” czeka!

W zimowym „Przekroju” przenosimy się do Lewantu! Smakujemy libańskie jedzenie, podziwiamy Aleppo i zastanawiamy się nad Tel Awiwem. Poza tym sprawdzamy, co para noblistów z ekonomii Duflo i Banerjee mówią o światowym ubóstwie. Opisujemy Gaję i jej twórcę Jamesa Lovelocka. Naprawdę dużo piszemy też o tym, dlaczego warto się tulić (nie tylko w zimie). I do tego: niedźwiedzie – białe, brunatne i czarne, nabiał i warzywa, a także przyroda w plenerze i w muzeum.

Już jest nowy „Przekrój”!

196 stron do czytania przez trzy miesiące. „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do przeglądania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Zamów i ciesz się lekturą – tylko tutaj w niższej cenie. Sprawdź!

Przekrój
To książka głośna jak łódzka ulica Piotrkowska w sobotni wieczór i gorąca jak fabryczny piec. ...
2017-07-19 07:00:00
Twarde negocjacje

Nowy tom wierszy Przemysława Owczarka to książka głośna jak ulica Piotrkowska w sobotni wieczór i gorąca jak fabryczny piec. Gęsto w niej od ludzi i miejsc, a tłem opisywanych wydarzeń jest Łódź, rodzinne miasto autora. Zaangażowanie? Owszem, ale tylko w takim stopniu, w jakim rzeczywistość społeczna przenika do tkanki wiersza i staje się jego żywym bohaterem.

Książkę otwiera krótki wstęp o charakterze metajęzykowym. Uwagi teoretycznoliterackie stanowią coś w rodzaju lekturowego kompasu pozwalającego się zorientować w strukturze tomu. Ten autorski komentarz należy pewnie tłumaczyć zawodowymi przyzwyczajeniami Owczarka, który z wykształcenia jest antropologiem kultury, choć wykładanie sensów we własnym utworze może też świadczyć o ograniczonym zaufaniu do czytelnika. Niemniej fragment ten rzuca światło na przyjętą w Jarzmie perspektywę i tłumaczy część artystycznych gestów.

Jakie to gesty? Przede wszystkim budowanie napięć między takimi parami pojęć, jak autor i badacz czy literatura i teren. To interesujący punkt wyjścia do lektury, zwłaszcza że w wierszach – zgodnie z deklaracją ze wstępu – dochodzi do nieustannych negocjacji między językiem potocznym, naukowym, reporterskim i religijnym. Dodajmy: twardych negocjacji. Wiersz staje się fiszką, a podmiot liryczny – podmiotem teoretycznym: „czytaj Tuwima Benjaminem/wklej Bałuty w atlas mnemosyne”. Ale rozmowy trwają, bo już za chwilę „ja” liryczne wychodzi na ulicę, flaneruje między lodzermenszami, a potem jedzie do lasu fotografować zwierzęta. Namysł ustępuje miejsca zmysłom, a skonwencjonalizowany komunikat zmienia się w żywą relację.

Próżno tu szukać statycznych pocztówek z widokiem na miasto czy zachwytów nad pięknem przyrody. Problematyzowanie rzeczywistości odbywa się na wielu poziomach – od warstwy czysto językowej, kiedy autor bawi się brzmieniem słów albo wersyfikacją, po przestrzeń odniesień intertekstualnych. Słowa pchają się na siebie, zdania – rozgałęziają, a negocjacje przybierają formę ostrej walki, nierzadko podsycanej siarczystym bluzgiem. Czy ta gra jest środkiem do celu? Nie, to cel sam w sobie. Jak wyznaje bowiem podmiot liryczny w ostatnim wierszu: „idź ścieżką pomiędzy//cwaniakiem, co w lewo zezuje za kasą,/a kaznodzieją, co kurczowo trzyma się toposu”.

Tematów i wątków tyle, że starczyłoby na esej z zakresu ekologii czy rozprawę antropologiczną. A wszystko zanurzone w rwącym potoku mowy codziennej. I choć czasem można odnieść wrażenie artystycznego nadmiaru, książka jest na pewno pozycją godną polecenia. W sam raz na wakacje w mieście lub na łonie przyrody. Albo – jeszcze gdzieś indziej.

Piątka dla PRZEKROJU? A może dziesiątka? Wspierając Fundację PRZEKRÓJ, wspierasz rzetelność, humor i czar.

* Pola wymagane

Data publikacji:

Marcin Orliński

Marcin Orliński

Pisuje to i owo, głównie wiersze. Czasem wyda książkę, a czasem nie. W przerwach od pisania czyta, w przerwach od czytania prowadzi warsztaty literackie i juroruje w konkursach poetyckich. Na co dzień zastępca redaktor naczelnej kwartalnika „Przekrój”.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!