Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Zakwieciło, zabzyczało – wiosna!

W wiosennym „Przekroju” kwiaty, zapylacze, dużo miodu i jeszcze więcej wody. Z okazji wiosennych porządków piszemy sporo o ładzie i bałaganie. Zagłębiamy się w historię Celtów, a także przenosimy się w przyszłość i sprawdzamy, co świat – i nas – czeka już za jakiś czas. Do tego sporo rozmyślamy o nieśmiertelności i z uwagą pochylamy się nad (ludzką i nie tylko) uczciwością. ​​

Wiosenny „Przekrój” już jest!

Aż 220 stron do czytania przez trzy miesiące. „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do przeglądania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Zamów i ciesz się lekturą – tylko tutaj w niższej cenie. Sprawdź!

Przekrój
Pod czujnym okiem narodu, który po raz pierwszy od dziesięcioleci, żył premierą jego nowej płyty, ...
2020-06-27 00:00:00
muzyka

Mój ból jest inny niż twój

Mój ból jest inny niż twój
„Zaraza”
Kazik
„Zaraza”
SP Records 2020
Czyta się 3 minuty

Kiedy kilka lat temu pisałem o albumie Wstyd Kultu, zwracałem uwagę, że nie toczy się wokół niego żadna dyskusja. W samozadowoleniu konstatowałem, że Kazik przenikliwą obserwację polskich realiów zamienił na rutynową obsługę swojej najwierniejszej publiczności. Z tej pozycji patrząc, Staszewski przynależał już w moim odczuciu jedynie do czasu przeszłego. Przeszedł do historii niczym odrapany dworzec w Kutnie (byłem, wyremontowali). Nie wierzyłem, że Kazik może w 2020 roku powiedzieć nam coś ważnego, bo od lat nikt tego od niego specjalnie nie wymagał. Wystarczyło, by zagrał Krew boga na bis.

A jednak mamy czerwiec i już teraz możemy uznać z dużym prawdopodobieństwem, że Staszewski nagrał najważniejszą polską piosenkę 2020 roku. Na pewno nie najbardziej udaną. Z pewnością ani najlepszą kompozytorsko, ani najbardziej przenikliwą na poziomie tekstu. Ot, wesoły walczyk, w którym Kazik dzieli się swoją refleksją na temat szeroko komentowanego, wyjątkowo bulwersującego wydarzenia ze świata polityki. Nie pada tu jednak żadna odkrywcza myśl, nie pojawia się żadna kontrowersyjna perspektywa. A mimo to Twój ból jest lepszy niż mój zawładnął uwagą Polaków w skali nieosiągalnej zwykle dla wytworów kultury. Nie chciałbym przy tym odbierać zasług autorowi piosenki, bo nie tylko wyczuł moment, ale też nad wyraz umiejętnie ubrał go w słowa. Rymowana, dosadna fraza tytułowa w swojej prostocie i chwytliwości nawiązuje do złotych lat 90., kiedy tłumy ludzi – świadomych lub nie – mówiło Kazikiem. Cóż, znów mówią.

Po zaskoczeniu, jakim był dla mnie singiel promujący Zarazę z zaciekawieniem zabrałem się za słuchanie samego albumu. Płyty, która odnosi się do czasów koronawirusa nie tylko swoim tytułem. Z powodu pandemii zespół nagrywał ją w bardzo okrojonym składzie. Doświadczenie izolacji odcisnęło też piętno na tekstach Staszewskiego. I jak to u niego: to, co trywialne zderza się z nagłówkowymi hasłami i daleko idącymi wnioskami. Wzorcowym przykładem jest już pierwsza na płycie Kwarantanna, gdzie niewyszukany obraz pandemicznej rutyny zderzony zostaje z podniosłym, bardzo dobitnym refrenem. I choć fraza „jesteśmy tej ziemi wirusem” wydaje się w swojej prostolinijności jakby rodem z Wiedźmina, to przecież pasuje do punkowych-rockowych ram tego utworu.

Prostolinijność, a nawet pewna toporność, jest do pewnego stopnia wpisana w poetykę Staszewskiego, który często przestrzeń pomiędzy językowymi perełkami  wypełniał częstochowskimi rymami i gadaniną, które z pewnością przydają się, gdy tekst jest wyimprowizowany (przypomnijmy, że Kazik chętnie korzystał z yassowej metody tzw. zlewu). Jak we fragmencie: „to słowa dla każdego, kto nie rozumie tego / jest jeden Bóg zły albo nie ma Boga tego”. Mam wrażenie, że w przypadku każdego innego polskiego twórcy ten pytyjski dwuwers nie miałby prawa zadziałać, u Kazika działa znakomicie. Nie mam więc żalu o prostolinijność, bardziej drażni mnie zbędność niektórych piosenek. O serialach znacznie lepiej pisał Kamil Pivot (Siódmy sezon), Ona zakażona miłością to humorystyczny pop-rock, którego prędzej spodziewałbym się po Elektrycznych Gitarach, a Hania i Hela to równie piękny, co – z perspektywy słuchacza – zbędny prezent dla wnuczek.

Zdecydowanie najlepiej jest Kazikowi, gdy trzyma się cięższych brzmień. Do najlepszych utworów na Zarazie zaliczyłbym melodyjny anarchizujący punk Noże i pistolety i wywołujące trochę kontrowersji flirtujące z metalem Gdy Chińczycy mówią Gan Pai. Ten ostatni numer dobrze pokazuje, jak trudno przyszpilić Kazika-tekściarza. Mam wrażenie, że w zależności od poglądów słuchacz będzie doszukiwał się ironii i sarkazmu w całkiem różnych miejscach tego tekstu. Owszem refren tej piosenki oraz zdanie „wygrali trzecią wojnę bez jednego wystrzału” można rozumieć jako wiarę w laboratoryjne pochodzenie koronawirusa. Z drugiej strony to świętowanie triumfujących Chińczyków można też czytać w kontrze do zwrotek, które przybliżają codzienną wojnę polsko-polską. Ponadto, jeśli zaczniemy nagle rozliczać Kazika z niezależnej, kontestującej, a czasem wręcz dającej wiarę teoriom spiskowym postawy, to zaraz okaże się, że naznaczyła ona nie tylko znaczącą część jego dyskografii, a także wielu jego punkowych mistrzów z Zachodu.

Powyższy dystans trudno mi zachować w stosunku do piosenki Demokracja, w której refrenie słyszymy „demokracja, demokracja / parazyty na wakacjach”. W przypadku tego właśnie utworu nie mam pewności, że to wszystko ironia. I z tą niepewnością czuje się akurat bardzo niekomfortowo.


Dzięki Tobie, możemy zrobić jeszcze więcej – wesprzyj nas!
Fundacja PRZEKRÓJ

  

Piątka dla PRZEKROJU? A może dziesiątka? Wspierając Fundację PRZEKRÓJ, wspierasz rzetelność, humor i czar.

* Pola wymagane

Data publikacji:

Jan Błaszczak

Rocznik 1987. Na co dzień pracownik działu programowego Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy”. Współpracuje z „Przekrojem” i „Tygodnikiem Powszechnym”. Autor książki „The Dom. Nowojorska bohema na polskim Lower East Side”, która ukazała się w 2018 r. w serii amerykańskiej Wydawnictwa Czarne. Publikował również na łamach m.in. „Polityki”, „Machiny”, „Wprost” i „Gazety Magnetofonowej”, a jako reporter współpracował z Programem II Polskiego Radia.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!