Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Zakwieciło, zabzyczało – wiosna!

W wiosennym „Przekroju” kwiaty, zapylacze, dużo miodu i jeszcze więcej wody. Z okazji wiosennych porządków piszemy sporo o ładzie i bałaganie. Zagłębiamy się w historię Celtów, a także przenosimy się w przyszłość i sprawdzamy, co świat – i nas – czeka już za jakiś czas. Do tego sporo rozmyślamy o nieśmiertelności i z uwagą pochylamy się nad (ludzką i nie tylko) uczciwością. ​​

Wiosenny „Przekrój” już jest!

Aż 220 stron do czytania przez trzy miesiące. „Przekrój” w nowym formacie jest wygodniejszy do przeglądania i idealnie mieści się w skrzynce pocztowej. Zamów i ciesz się lekturą – tylko tutaj w niższej cenie. Sprawdź!

Przekrój
"Niedostosowani. Dlaczego ewolucja nie nadąża" to cenne, krytyczne spojrzenie na narzędzia, w które ...
2022-04-11 14:52:00
książka

Dlaczego ewolucja nie nadąża

Dlaczego ewolucja nie nadąża
„Niedostosowani. Dlaczego ewolucja nie nadąża”
Adam Hart
„Niedostosowani. Dlaczego ewolucja nie nadąża”
przeł. Barbara Gutowska-Nowak, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2021
Czyta się 2 minuty

Nie ma takiej dziedziny kultury, najosobliwszego wierzenia czy zwyczaju, w którym uczeni i uczone oczarowani teorią Darwina nie staraliby się odnaleźć  „znaczenia ewolucyjnego”. Niezależnie od tego, czy był to język, religia, agresja, monogamia, poligamia czy zakony ascetyczne, we wszystkim dopatrywano się funkcji i cech „adaptacyjnych” czy też ukrytych możliwości przedłużenia gatunku.

Ciekawym eksperymentem myślowym jest jednak podejście odwrotne – próba krytycznej analizy narzędzi, w które wyposażyła nas ewolucja, z punktu widzenia współczesnej cywilizacji. Niedostosowani Adama Harta to książka podchodząca do sprawy w taki właśnie sposób.

Zanim ludzkość wynalazła Internet i komputery, centralne ogrzewanie i prywatne osiedla, samochody i banki, a nawet zanim w ramach rewolucji neolitycznej przeszła na osiadły tryb życia, przez dziesiątki tysięcy lat żyła w zgoła odmiennych warunkach. Ewolucja nie przystosowała naszych ciał i umysłów do życia w XXI-wiecznym mieście. Homo sapiens fizjologicznie niemal się nie zmienił od prehistorii, a świat, w którym żyje, jest już zupełnie inny. Z tej sprzeczności, zdaniem Harta, wynika wiele naszych problemów, nie tylko cywilizacyjnych, ale i prywatnych.

Brytyjski badacz i popularyzator nauki na niezliczonych przykładach ukazuje kolizje, do jakich dochodzi między naszą naturą a stylem życia. Począwszy od otyłości i diety (pierwsze poważne kłopoty naszego gatunku wynikają już z rewolucji neolitycznej i porzucenia zbieractwo-łowiectwa na rzecz uprawy – przez nią staliśmy się niżsi, wątli, z „tendencją do karłowacenia”), przez stres oraz bakterie wpływające na naszą odporność, aż po agresję i nałogi, Hart ukazuje, jak obecnie rozmijamy się ze swoim ewolucyjnym przeznaczeniem.

Każdy z rozdziałów to antologia naukowych badań na określony temat. Dzięki nim możemy się dowiedzieć, czy powszechne dziś choroby autoimmunologiczne są skutkiem urbanizacji i dobrobytu. Czy media społecznościowe wywołują depresję? Ilu znajomych możemy mieć bez nadwyrężania możliwości poznawczych naszego mózgu? Czy ludzka pięść ewoluowała, by lepiej uderzać? Czy szybko wykształcona zdolność do trawienia alkoholu wynika z powiązanych z nim korzyści reprodukcyjnych? Czy stres powoduje raka? Na wszystkie te pytanie autor udziela rzetelnych odpowiedzi w oparciu o najnowsze ustalenia najbardziej poważanych naukowców i instytucji badawczych.

Hart, inaczej niż wielu teoretyków socjobiologicznych, jest wyczulony na nadużywanie teorii ewolucji do wyjaśniania świata spraw ludzkich, dzięki czemu jego rozważania są zdroworozsądkowe i przekonujące. W świetnie napisanych Niedostosowanych znalazło się również miejsce na wciągającą anegdotę (nie wiedziałem, że pierwszy badacz, który zwrócił uwagę, na uzależnienie ludzkości od narkotyków, niemiecki baron Ernst von Bibra, wyszedł bez szwanku z 49 pojedynków) i na dowcip. Książka Harta pozwala znacznie lepiej zrozumieć problemy, z którymi borykamy się na co dzień – od tych egzystencjalnych aż po gastryczne.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Data publikacji:

Tomasz Wiśniewski

Tomasz Wiśniewski

Pisarz, redaktor działu zmyśleń. Autor książek „O pochodzeniu łajdaków”, „Wstrząsająco przystojny mężczyzna” i „Historie nie do końca zmyślone”.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!