pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
Dział Zmyśleń Przekroju poleca wycieczkę do krainy opowiadań Giorgio Manganellego.
2017-07-12 07:00:00

Cały świat w kilku słowach

Cały świat w kilku słowach
Centuria. Sto krótkich powieści rzek
Giorgio Manganelli, tłum. Halina Kralowa
Centuria. Sto krótkich powieści rzek
PIW 2016

Centuria” Giorgio Manganellego, pisarza związanego z neoawangardową Gruppo 63, to finezyjnie skomponowana całość składająca się ze stu ponumerowanych miniatur, zajmujących zawsze dokładnie półtorej strony. Każde z tych krótkich opowiadań opisuje, stylem pełnym wdzięku i eleganckiej precyzji, czyjeś skomplikowane losy: są to najczęściej melancholijni, samotni i zamyśleni panowie w średnim wieku, ale zdarzają się także wyjątki od tej reguły, takie jak: rycerz, smok, morderca, kapitan statku widmo, duch cierpiący z powodu samotności czy kobieta, która urodziła kulę.

Kafkowska dziwność, inteligentnie obmyślona absurdalność sytuacji psychologicznych i ontologicznych, niesamowite wariacje na pojęciach nieskończoności, nicości i nieistnienia – to główne elementy tej niezwykłej lektury.

Weźmy prosty przykład mikroopowiadania Dziewięćdziesiąt sześć: pewien pan, fascynat snów, śnił tyle snów, że już nie starczało, aby śnili jego sąsiedzi. Poirytowane sąsiedztwo wstąpiło na drogę sądową, ale bez spodziewanego rezultatu. Rozwiązanie przyszło z innej strony: ponieważ ów pan kradł sny swoich sąsiadów, którzy byli na niego wściekli, w jego snach zaczął pojawiać się on sam jako postać negatywna, nieugięta i brutalna. Z powodu tych koszmarów pan zmizerniał, popadł w depresję i zdecydował się śnić mniej. Albo inny przykład, Dziewięćdziesiąt jeden: pewien pan nabiera przekonania, że we wcześniejszym wcieleniu był koniem. Sądzi tak na podstawie noszonego przez siebie obuwia i sposobu, w jaki się śmieje. Niepokojąco często coś, co jest w nim, zmusza go do tego, by wierzgał, stawał dęba, spłoszony uciekał...

W posłowiu tłumaczka książki Halina Kralowa – która, podkreślmy, wykonała swoją pracę znakomicie – pisze o Manganellim jako o człowieku ogarniętym obsesją nicości i śmierci, sugerując tym samym ponury sposób rozumienia „Centurii”. Być może taki był autor, ale jego dzieło wydaje się inne: nie niepokoi, przeciwnie, wypełnia je w większym stopniu lekkość magicznej wyobraźni. W książce zdarzają się zresztą teksty o charakterze wręcz epifanicznym. Najczęściej jest i tajemniczo, i zabawnie.

Każda z tych miniatur ma coś z rysunku, mistrzowskiego szkicu ołówkiem, który zawiera w sobie znacznie więcej niż pełnowymiarowe płótno nadgorliwego amatora. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że „Centuri”a to arcydzieło krótkiej formy. Podtytuł książki – „Sto krótkich powieści rzek” – nie jest bezzasadny. Każda z tych miniatur mogłaby z łatwością stać się przynajmniej kilkudziesięciostronicowym opowiadaniem, gdyby została wypełniona tym, co Borges nazywał „powieściową watą”. Manganelli ograniczył się jednak do samej oszałamiającej, czystej esencji swoich pomysłów.

Data publikacji:

Tomasz Wiśniewski

Tomasz Wiśniewski

Pisarz, redaktor działu zmyśleń. Autor książek „O pochodzeniu łajdaków”, „Wstrząsająco przystojny mężczyzna” i „Historie nie do końca zmyślone”.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!