Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Szanowni Państwo!

Wiele osób spośród naszych Czytelników i Czytelniczek wybiera tradycyjną drukowaną wersję kwartalnika, ale są także tacy, którzy coraz częściej korzystają z nośników elektronicznych. Dlatego wprowadzamy cyfrową wersję „Przekroju”. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty, w której ramach proponujemy nieograniczony dostęp do aktualnych i archiwalnych wydań kwartalnika.

Ci z Państwa, którzy nie zdecydują się na prenumeratę, będą mieli do dyspozycji bezpłatnie 3 „Przekrojowe” teksty oraz wszystkie rysunki Marka Raczkowskiego, krzyżówki, recenzje, ilustracje i archiwalne numery z lat 1945–2000. Zapraszamy do lektury!

wykup prenumeratę cyfrową
Przekrój
Komentarz do utopijnej powieści „Wyspa” pisarza Aldousa Huxleya.
2018-03-19 00:00:00
Tomasz Wiśniewski

Naukowy buddyzm Huxleya

Naukowy buddyzm Huxleya

Aldous Huxley w Nowym wspaniałym świecie ukazał świat odpychającego, nieludzkiego szczęścia; w Wyspie zaś rozpisał obraz świata, w którym ludzie osiągają największe możliwe szczęście, pozostając jednak ludźmi. Jego najsłynniejsza powieść traktuje o społeczeństwie odurzonym, o wymiennych marionetkach systemu, które nie znają choroby i śmierci; jego ostatnia powieść – o społeczeństwie ludzi wolnych, znających chorobę i śmierć i potrafiących ją przeżyć świadomie.

Mieszkańcy tytułowej wyspy Pala, rozmawiając z przybyszem z zachodniego świata (typowym cynicznym intelektualistą, skrzywdzonym dzieciństwem, wychowaniem i własnymi „grzechami”), pogodnie i spokojnie objaśniają mu sposób funkcjonowania swojego odizolowanego państewka; czytelnicy szybko orientują się, że ów przybysz po pobycie na wyspie zmieni się na dobre; być może, że tym przybyszem jest czytelnik i czytelniczka. 

Pierwotnie Pala była jedną z wielu społeczności buddyjskich, z od wieków niezmienną strukturą feudalną; na przełomie wieków XIX i XX, dzięki otwartości mądrego króla i jego przyjaźni z zachodnim uczonym-lekarzem, sformułowano zestaw reform, które twórczo połączyły największe osiągnięcia cywilizacji wschodniej i zachodniej. Wschód reprezentuje tutaj duchowość indyjsko-buddyjska, Zachód zaś – metoda naukowa. Reformy doprowadziły do niesamowitego polepszenia jakości życia mieszkańców.

Książkę przepełniają błyskotliwe pomysły psychologiczne i pedagogiczne, technologiczne i ekonomiczne. Czytelnicy powieści z każdą kolejną stroną zaczynają lepiej rozumieć, dlaczego na wyspie więzienia stoją puste.
Oczywiście główni bohaterowie doświadczają raka i straty. Nie mamy tutaj jednak do czynienia z zapisem rozpaczy i z pesymizmem, ponieważ w huxleyowskim świecie oprócz cierpienia istnieje również tyleż niepojęty, co niezbity fakt wewnętrznego oświecenia, który w zagadkowy sposób odmienia perspektywę widzenia i przeżywania najbardziej ponurych aspektów życia. A to zasadnicza różnica.

A żeby zachęcić do tej arcylektury w sposób już ostateczny, dodajmy, że sam Huxley uważał ją za swoje dzieło życia.

Zamów prenumeratę cyfrową

Z ostatniej chwili!

U nas masz trzy bezpłatne artykuły do przeczytania w tym miesiącu. To pierwszy z nich. Może jednak już teraz warto zastanowić się nad naszą niedrogą prenumeratą cyfrową, by mieć pewność, że żaden limit Cię nie zaskoczy?

Data publikacji:

Tomasz Wiśniewski

Tomasz Wiśniewski

Pisarz, redaktor działu zmyśleń. Autor książek „O pochodzeniu łajdaków” i „Wstrząsająco przystojny mężczyzna”.