pixel Page 18FCEBD2B-4FEB-41E0-A69A-B0D02E5410AERectangle 52 Przejdź do treści

Strona główna

5CE2CBFB-D15D-4316-B6C8-4B0016DB034D
Przekrój na dziś

Czytaj
Gdy nieba nie można odróżnić od ziemi – rozmowa z Hlynurem Pálmasonem
film

Gdy nieba nie można odróżnić od ziemi – rozmowa z Hlynurem Pálmasonem

Do czytania / kultura
„Kinu zawsze oddaję część swojego życia, w moich filmach wciąż przesuwam granice prywatności. Ale nigdy nie chciałem kreślić na ekranie autobiografii” – z reżyserem „Białego, białego dnia” Hlynurem Pálmasonem, którego film od dziś dostępny jest na nowej platformie VOD, rozmawiał Mateusz Demski

2021-02-26
Czytaj
Niefart dinozaurów

Niefart dinozaurów

Kwartalnik / nauka
Badania naukowe sugerują, że dinozaury wyginęły, bo zabrakło im odrobiny szczęścia. Pisze Łukasz Kaniewski
Zobacz
Widmo Brockenu
Zdjęcia z kwartalnika

Widmo Brockenu

Media / Foto
Jakub Rybicki, Widmo Brockenu, masyw Skuty w Alpach Kamnickich, Słowenia, 2019 r.
Zobacz
Skąpani w drzewach ♫
Artykuł z Kwartalnika

Skąpani w drzewach ♫

Media / Audio
Natura ma właściwości oczyszczające. I choć naukowcom nie udaje się ustalić, na czym dokładnie polega jej działanie, ludzie od wieków kąpią się… w krajobrazach. Opowiada Paulina Wilk, czyta Filip Kosior.
Czytaj
Obrazek
Joanna Grochocka
Czytaj
Uratować Bieszczady
uwaga na klimat

Uratować Bieszczady
Polowanie na driady. Tego nie widać z połonin

Do czytania / społeczeństwo
W lesie, mimo słonecznego dnia, panuje borealny półmrok. Choć na świecie upał, tu musisz w coś się odziać, bo jest chłodno i wilgotno. Śmiało można lec na ziemi – w zaspach bukowych liści nie ma kleszczy czy żmij. To taki las-archetyp, który zachował się w wyobraźni twórców wielkich opowieści. Szukasz go, zapewniam cię, że szukasz. Michał Książek

Czytaj
Nietutejsze

Nietutejsze

Do czytania / społeczeństwo
Miasta są bezpieczniejszym środowiskiem dla pszczół z tego powodu, że nie prowadzi się oprysków. Pszczoły miejskie potrafiły pozyskać prawie dwukrotnie więcej pożywienia od tych wiejskich, a co za tym idzie wyprodukować więcej miodu. Magdalena Genow
Czytaj
Zima na horyzoncie!

Zima na horyzoncie!

Kwartalnik
Kliknij, aby przeczytać najnowszy numer kwartalnika.

Czytaj
Powódź błyskawiczna
uwaga na klimat

Powódź błyskawiczna

Do czytania / nauka
Hipoteza badawcza brzmi: wycinanie lasu ma istotny wpływ na powstawanie powodzi błyskawicznych na Pogórzu. Miejsce badań: gmina i nadleśnictwo Bircza. Czas: początek lipca 2020, dwa dni po powodzi. Donosi Michał Książek
Czytaj
Królowa podwórka
reportaż transgraniczny

Królowa podwórka

Do czytania / społeczeństwo
To nie przypadek, że ikonami walki o prawa środowiska stały się młode kobiety pokroju Grety Thunberg czy Alexandrii Ocasio-Cortez. I to nie przypadek, że obrywa im się podwójnie – za kwestionowanie status quo i za płeć – o polskiej czarownicy Cecylii Malik i ekofeminizmie w ostatniej części transgranicznego reportażu o czarownicach pisze Ada Petriczko

Czytaj
Przychodzimy z przyszłości
reportaż transgraniczny

Przychodzimy z przyszłości
Kim są romskie cyber-czarownice?

Do czytania / społeczeństwo
Po 1989 roku magia stała się w Rumunii lukratywną branżą, jednak była źródłem przywileju już w czasach komunizmu. Podobno nawet Elena Ceauşescu - budząca powszechny strach żona komunistycznego dyktatora Rumunii - konsultowała się z wróżbitami. W trzecim odcinku transgranicznego reportażu o czarownicach w Rumunii pisze Ana Maria Luca
Czytaj
XI Ogólnopolski Turniej Krzyżówek z „Przekrojem”

XI Ogólnopolski Turniej Krzyżówek z „Przekrojem”

Rozrywka / Krzyżówki

Czytaj
Nie ma czarownic, są tylko kobiety
reportaż transgraniczny

Nie ma czarownic, są tylko kobiety

Do czytania / społeczeństwo
Na początku XVII w. 7000 osób było przesłuchiwanych i torturowanych w lochach Logroño. To największy w historii udokumentowany proces o czary. 400 lat później kobiety chcą odbudować pamięć o tamtych wydarzeniach. Pisze Ana Maria Luca
Czytaj
Obrazek
Karyna Piwowarska
Różności / Ilustracje
Czytaj
Ja się tylko modlę
reportaż transgraniczny

Ja się tylko modlę

Do czytania / społeczeństwo
Ogłaszamy 13. dzień miesiąca Dniem Czarownicy. Z tej okazji publikujemy pierwszą część reportażu transgranicznego, którego autorka tropiła ślady dawnych i współczesnych czarownic. Ada Petriczko
Czytaj
Dendrologia po gruzińsku

Dendrologia po gruzińsku

Do czytania / społeczeństwo
Na horyzoncie widać drzewo: ma zielone liście, ponad 40 m wysokości, prawie 100 lat i waży 650 ton. Jest oddalone od brzegu jakieś 500 m i od kilku dni dryfuje na barce po Morzu Czarnym. O szalonym przedsięwzięciu Bidziny Iwaniszwiliego pisze Stasia Budzisz

Czytaj
Korespondencja własna „Przekroju" z Nowego Jorku – Maria Zientarowa o Elvisie
archiwum

Korespondencja własna „Przekroju" z Nowego Jorku – Maria Zientarowa o Elvisie

Do czytania / kultura
Nikt w Europie nie powiedział ci o zjawisku, któremu na imię Elvis, na nazwisko Presley, który ma warszawską fryzurę bikiniarską w „kaczy kuper", puszyste bokobrody, lat dwadzieścia jeden, kilka olbrzymich Cadillaców, gitarę i jest wielkim kapłanem nowego stylu muzycznego, znanego jako „Rock and Roll" – w Dniu Elvisa Presleya przypominamy fragment reportażu z 1956 roku, w którym Maria Zientarowa opisywała swoje wrażenia po koncercie. Mira Michałowska

Czytaj
Tygrys nie patrzy w oczy

Tygrys nie patrzy w oczy

Kwartalnik / społeczeństwo
Do miejsca, w którym ziemia jest przesiąknięta morską solą, a codzienność – lękiem i nadzieją, zaprasza Paulina Wilk
Czytaj
Opiekunka grobów
archiwum

Opiekunka grobów

Do czytania / społeczeństwo
„Ty nie wiesz, ale baba cmentarna, to musi być mądra, o! Dawniej, jak ktoś umarł, to ledwo kto oczy zamknął, to taka przy nim już była. Wiedziała, co i jak przy nieboszczyku zrobić. I zwyczajna była ze śmiercią i nie bała się trupa dotknąć. Wiedziała, jak świece zestawić i jak to wszystko urządzić, żeby się nieboszczyk nie wrócił więcej. Co to dziś ludzie wiedzą? — Nic!”. Reportaż Ewy Kossak, opatrzony zdjęciami Wojciecha Plewińskiego, został opublikowany w 1957 roku. Ewa Kossak

Czytaj
Kaszubskie ars moriendi

Kaszubskie ars moriendi

Do czytania / społeczeństwo
Czyli o tym, kiedy dobrze jest umrzeć i dlaczego najbardziej należy bać się nie umarłych, lecz dusz potępionych i czyścowych. O kaszubskich zwyczajach związanych ze śmiercią pisze Stasia Budzisz
Czytaj
Strefa zero
uwaga na klimat

Strefa zero
Kryzys zdrowotny w Delhi

Do czytania / społeczeństwo
PM2,5. Dwie litery, a za nimi liczba. Zwięzła etykieta, pod którą kryje się śmiertelne zagrożenie. Pył zawieszony o średnicy nie większej niż 2,5 mikrona. Cząstki o połowę mniejsze od większości bakterii, mniejsze nawet niż niektóre wirusy. Jedna trzydziesta szerokości włosa. Ich chmura może przyćmić słońce, przesłonić budynki oraz góry – publikujemy fragment książki „Uduszeni”, której autorką jest Beth Gardiner

Czytaj
Kopciuchy (jeszcze) legalne
uwaga na klimat

Kopciuchy (jeszcze) legalne

Do czytania / społeczeństwo
Straż miejska w Katowicach przygotowuje się już na wejście w życie kolejnych przepisów uchwały antysmogowej. Kontrole przeprowadza według specjalnie przygotowanego protokołu – publikujemy fragment książki „SMOG. Diesle, kopciuchy, kominy, czyli dlaczego w Polsce nie da się oddychać?” Jakub Chełmiński
Czytaj
Eukaliptus pali Portugalię

Eukaliptus pali Portugalię

Do czytania / społeczeństwo
Choć głosy sprzeciwu mieszkańców miasteczek brzmią zgodnie, nie wydostają się poza bary. Mieszkańcy Figueiró dos Vinhos siedzą przed telewizorem, oglądają relacje z kolejnych pożarów. Tym razem płonie południe kraju. A eukaliptusy rosną dalej. O Portugalii trawionej pożarami pisze Maria Dybcio

Czytaj
Dziewięciousta

Dziewięciousta

Kwartalnik / społeczeństwo
Oto opowieść o rzece, która utraciła swoje zakończenie i której ludzie skradli moc. W podróż po Mekongu zaprasza Paulina Wilk
Czytaj
Spacerkiem po ekowioskach
uwaga na klimat

Spacerkiem po ekowioskach

Do czytania / społeczeństwo
W 1995 roku w Findhorn, w samym sercu Szkocji, powstaje Globalna Sieć Ekowiosek. Dwadzieścia pięć lat później do sieci należy około 10 tys. społeczności. Każda na swój sposób realizuje naczelny cel przyświecający wszystkim ekowioskom: regeneracja środowiska naturalnego i społecznego. Pisze Marcin Krassowski

Czytaj
Pochwała nagości

Pochwała nagości

Do czytania / społeczeństwo
Leżą na ręcznikach, kocach, materacach; bez parawanów, ale pod parasolkami. Starzy, w średnim wieku, młodzi i dzieci. Skubią słonecznik, kroją arbuza, piją piwo. Nie przyglądają się sobie. Plażują za skałą, za krzakiem albo za dopływem rzeki. Nudyści. Aby do nich dotrzeć, muszę spełnić jeden warunek: ściągnąć tekstylia. Pisze Stasia Budzisz
Czytaj
Antykwariat na końcu świata

Antykwariat na końcu świata

Do czytania / kultura
O takich miejscach i o takich ludziach pisze się z ciężkim sercem, bo każda wzmianka, artykuł czy wpis powodują, że wie o nich coraz więcej osób. Teraz, kiedy są choć trochę ukryte, czarują tajemniczą niedostępnością i nieskrywanym urokiem. O księgarzach z niewielkiego Wigtown, szkockiego „miasta książek”, pisze Magdalena Maksimiuk

Czytaj
Zobaczysz, gdy spadnie deszcz
uwaga na klimat

Zobaczysz, gdy spadnie deszcz

Kwartalnik / społeczeństwo
Nil wymyka się jak rebus. Nie dość, że ma kilka początków, to na dodatek skrywa się w skalistych wąwozach. Szukam go w wyschniętych korytach i ciurkających strumykach. W Afryce woda pozostaje sezonowym objawieniem, czystym cudem. O podróży do źródeł Nilu pisze Paulina Wilk
Czytaj
Dyskretny urok chilijskiej tęczy

Dyskretny urok chilijskiej tęczy

Do czytania / społeczeństwo
Przed 30 laty Chilijczycy dokonali niemożliwego: w sposób pokojowy wyzwolili się z jednej z najbardziej krwawych dyktatur latynoskich. Tylko do dziś tkwią w okowach ekonomicznych zasad narzuconych w czasach Pinocheta: wszystko prywatne i głównie dla bogatych. Pisze Mateusz Mazzini

Czytaj
Cienka, żółta strużka

Cienka, żółta strużka

Do czytania / społeczeństwo
„Rankiem w ostatni piątek mojego życia powiedziałam mężowi, że wezmę syna ze sobą w podróż, której celu nie znam” – pisze w poruszającym reportażu literackim o uciecze z Syrii i cenie, jaką musiała za nią zapłacić, syryjska poetka Rasha Habbal
Czytaj
BMW z lastryka

BMW z lastryka

Do czytania / społeczeństwo
Dom był przez cały czas otwarty. Codziennie przychodzili sąsiedzi, znajomi, rodzina. Czuwali przy zmarłej. Według zwyczaju pomagali domownikom: przynosili jedzenie, bo w domu, w którym leżą zwłoki, nie należy gotować. Eteri umarła zimą 2016 r. Jej siostra zadbała, by pogrzeb wyglądał tak jak trzeba – po megrelsku. Dokładnie tak, jak Eteri nie chciała. O zwyczajach żałobnych w Gruzji pisze Stasia Budzisz

Czytaj
Na nowozelandzkim szlaku

Na nowozelandzkim szlaku

Do czytania / społeczeństwo
Nasza przygoda rozpoczęła się w roku 2017 od przygotowań i dołączenia do grupy wędrowców w mediach społecznościowych. Zaczęliśmy poważnie oszczędzać i pracować, przede wszystkim chodzić, wspinać się na góry w Anglii, Walii i Szkocji. Dla dwóch otyłych chłopaków po trzydziestce był to wysiłek niesamowity, ale szansie na przygodę nie mogliśmy się oprzeć – pisze w reportażu z wyprawy nowozelandzkim szlakiem Te Araroa i z „drogi nowego przebudzenia” Paweł Janeczek
Czytaj
Ktokolwiek pamięta, ktokolwiek wie

Ktokolwiek pamięta, ktokolwiek wie

Do czytania / kultura
Reportaż o pamięci autorek filmu „Fuga”. W rolach głównych Gabriela Muskała i Agnieszka Smoczyńska. Jan Pelczar

Czytaj
Utopia po andaluzyjsku

Utopia po andaluzyjsku

Kwartalnik / społeczeństwo
Hiszpańska Marinaleda to miasteczko utopia. Nie ma w nim biedy, bezrobocia ani problemu mieszkaniowego. Nasi reporterzy pojechali tam, by porozmawiać z burmistrzem i mieszkańcami. Łukasz Kaniewski, Barbara Budziaszek
Czytaj
Zatruty raj

Zatruty raj

Do czytania / społeczeństwo
Wyobraźcie sobie ogromny teren pełen rzadkich roślin i dzikich zwierząt. Spokojny i pilnie strzeżony rezerwat o powierzchni zbliżonej do księstwa Luksemburga. Krainę czystych rzek porośniętą młodymi drzewami i krzewami. Brzmi zachęcająco? Na wyprawę do… Czarnobyla zaprasza Jakub Krzywiecki

Czytaj
Monsunowe imperium

Monsunowe imperium

Kwartalnik / społeczeństwo
Pierwsza, jeszcze przed monsunowymi ulewami, zjawia się pleśń – siostra przenikającej wszystko wilgoci. Zapowiedź miesięcy, w czasie których bogowie zaleją ludzi deszczem. W Indiach nastanie sezon obfitości, soczystych mango i wielkiej trwogi. O wszystkim zdecyduje woda. Reportaż, którego autorką jest Paulina Wilk
Czytaj
Plastik w brzuchu śledzia
uwaga na klimat

Plastik w brzuchu śledzia

Kwartalnik / nauka
Nasz specjalny wysłannik zbadał temat plastiku w Bałtyku. Wychodzi na to, że nie jest aż tak źle – ale nie jest też dobrze. Jednym słowem, musimy strzec Bałtyku przed nami samymi. Łukasz Kaniewski

Czytaj
Goście z zaświatów

Goście z zaświatów

Do czytania / społeczeństwo
W Gruzji zwyczaje pogańskie funkcjonują równolegle z praktyką religijną oraz nowoczesną medycyną. Leczą i chronią od złego, tłumaczą świat – opowieści o nich wysłuchała i spisała Stasia Budzisz
Czytaj
Chaos to ja

Chaos to ja

Do czytania / społeczeństwo
Paulina: Lubię kiedy podłogi są tak czyste, że można z nich jeść. Czasem, żeby nie musieć czegoś czyścić wolałabym wyrzucić, na przykład garnek. Mąż mówi, że potrzebuję psychologa. Karolina: Stare rzeczy są dla mnie jak starzy ludzie. Wyrzucanie kojarzy mi się z osieroceniem. Skoro jakaś rzecz służyła mi latami, to czy mam prawo ją wywalić? Więc ciągnę za sobą przez życie cały majdan. Życie obu dziewczyn obserwuje Ewa Kaleta

Czytaj
Cała Polska gada

Cała Polska gada
O zapomnianej sztuce bycia pasażerem

Do czytania / społeczeństwo
Dobry pasażer wie, kiedy milczeć, a kiedy zabawiać konwersacją, kiedy postawić granice, a kiedy machnąć ręką na kolejny rasistowski żart, jak jednocześnie być w świecie kierowcy i w nim nie być, zachowując odrębność i zdrowy rozsądek. Pasażer profesjonalista potrafi rozładować napięcie właściciela pojazdu, a ponieważ powierza w jego ręce własne życie, nie jest to rzecz błaha. Nie bez dumy przyznaję, że zdobyłem czarny pas w byciu pasażerem. Pisze Paweł Franczak
Czytaj
Śluzowiec Maworek i Odludki

Śluzowiec Maworek i Odludki

Kwartalnik / nauka
Dawno, dawno temu, ale i teraz. Za siedmioma pojemnikami na śmieci, które mijasz w drodze do pracy. Za górami powalonych przez burzę gałęzi w parkach. Przede wszystkim w lasach. Są wśród nas śluzowce. Najbardziej tajemnicze organizmy na planecie opisuje Jan Pelczar

Czytaj
Zbiory Kory

Zbiory Kory

Kwartalnik / społeczeństwo
Życie przedmiotów jest dłuższe niż nasze i tak naprawdę to one po nas pozostaną. Istnieją też ludzie, którzy przedmiotom pomagają pozostać – tak jak Kora Tea Kowalska, z którą trójmiejskie pojemniki na śmieci przeszukała Magdalena  Grzebałkowska
Czytaj
Afryka grzęźnie w piasku
uwaga na klimat

Afryka grzęźnie w piasku

Kwartalnik / społeczeństwo
Zimbabwe – kraj, którego gospodarka w ogromnym stopniu opiera się na rolnictwie – został ciężko dotknięty przez zmiany klimatu. Susze i powodzie zdarzają się coraz częściej, natomiast opady deszczu stały się nieprzewidywalne. Tawanda Majoni

Czytaj
Olga od kóz

Olga od kóz

Do czytania / społeczeństwo
Jej kozy noszą już imiona gwiazd filmowych, śpiewaków operowych, muzyków. Każde koźlę otrzymuje swoje imię. Potrzeba dużo imion, bo kóz jest w tej chwili około czterdziestu. A gdy jedne znajdują nowe domy, to ciągle rodzą się kolejne. Nie wiem, czy spędzę tu całe życie. Mam silną słowiańską tożsamość, wschodnie ciągoty: Rosja, Ukraina, Rumunia. Tak jak mój sąsiad, Andrzej Stasiuk, który mieszka za górą. O Oldze, która hoduje kozy, pisze Agnieszka Karacz
felietony
Czytaj
Edwin
Bendyk
Edwin Bendyk

Jak zbawić Ziemię w antropocenie

Czytaj

Smutek galaktyk

Grzegorz
Uzdański
Grzegorz Uzdański
Czytaj
Jan
Błaszczak

Toxic

Uwaga na klimat

Czytaj
Wiara, nauka, zaufanie i jak to działa
uwaga na klimat

Wiara, nauka, zaufanie i jak to działa

Do czytania / kultura
Kilka „zielonych filmów” w ramach tegorocznego MFF WATCH DOCS obejrzała dla „Przekroju” Anna Wyrwik
Czytaj
Człowiek zachwycony
uwaga na klimat

Człowiek zachwycony
Polska Książka Michała

Kwartalnik / nauka
Ochrona przyrody ma wiele wspólnego z aksjologią, metafizyką, a nawet teologią. O tym, dlaczego niszczenie łąk i lasów to wykroczenie przeciw piątemu przykazaniu, pisze Michał Książek
Czytaj
Via Carpatia!
uwaga na klimat

Via Carpatia!

Kwartalnik / nauka
Fundacja dla Biebrzy dba o dzikość i wyjątkowy charakter Doliny Biebrzy. Przekrój 
Czytaj
Siła opowieści
uwaga na klimat

Siła opowieści

Kwartalnik / społeczeństwo
O sztuce upraszczania, śmierci w wodospadzie oraz islandzko-tybetańskiej krowie rozmawiają pisarz Andri Snær Magnason i Maria Hawranek

Audio

Zobacz
Wyspa jak spa ♫
Artykuł z Kwartalnika

Wyspa jak spa ♫

Media / Audio
Ze swojej miłości do Islandii zwierza się Iza Smelczyńska.
Zobacz
Skrzypieć, marznąć, kompresować ♫
Artykuł z Kwartalnika

Skrzypieć, marznąć, kompresować ♫

Media / Audio
Zima to nie tylko charakterystyczny biały krajobraz. To także dźwięki. O tym, że warto wyjść o tej porze roku na spacer i wsłuchać się w świat, przekonuje Iza Smelczyńska.
Zobacz
Zawsze w poprzek ♫
Artykuł z Kwartalnika

Zawsze w poprzek ♫

Media / Audio
Był artystą, który zawsze nosił przy sobie pistolet. Sylwetkę Xawerego Dunikowskiego czytelnikom „Przekroju” przybliża Zbigniew Libera.
Zobacz
Pukke ♫
Artykuł z Kwartalnika

Pukke ♫

Media / Audio
Z tym szwedzkim skrzatem lepiej nie zadzierać, ostrzega Grzegorz Uzdański.

Group 2

Czytaj
Próżno żałować
Głos stoika

Próżno żałować

Do czytania / społeczeństwo
Często żałujemy, że tego lub owego nie wiedzieliśmy wcześniej i w ogóle, że gdybyśmy byli kiedyś mądrzejsi, to uniknęlibyśmy masy błędów. Ale nie należy żałować. Dlaczego? Wyjaśnia dr Piotr Stankiewicz
Czytaj
Trudna sztuka wyjścia z domu
Głos stoika

Trudna sztuka wyjścia z domu

Do czytania / społeczeństwo
Wyjście z domu bywa trudniejsze niż wspinaczka na Aconcaguę. Ale warto się starać… choć nie zawsze. O dylematach dołków i zniechęceń pisze Piotr Stankiewicz
Czytaj
Magdalena Róża
Skoczewska

Adoptować siebie

Do czytania / społeczeństwo
Dlaczego, aby mądrze kochać, należy najpierw zacząć od samego siebie? Odpowiedzi szuka psycholożka Magdalena Róża Skoczewska.
Czytaj
Psychodeliki na receptę?
big think

Psychodeliki na receptę?

Do czytania / nauka
Od 2023 r. w amerykańskim stanie Oregon terapia psychodeliczna będzie legalna. To w znacznej mierze zasługa nowych badań nad substancjami psychoaktywnymi i dostrzeżenia ich medycznych zastosowań – pisze Stephen Johnson

Kwartalnik

Przekrój. Otwórz. Czytaj.

Kwartalnik

Przekrój. Otwórz. Czytaj.
3572/2021
3572
Zima na horyzoncie!

Zima na horyzoncie! W tym numerze piszemy o sercu i miłości, o śmierci – esencji życia, o buncie, który pcha świat i kosmos naprzód, ale też o akceptacji. Bo najważniejszy jest umiar.

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!

okładka
Dowiedz się więcej

Prenumerata
Każdy numer ciekawszy od poprzedniego

Zamów już teraz!